ΕΔΔΑ: Ακίνητο εντός ζώνης ασφαλείας. Χρήση από ειρηνευτική δύναμη ΟΗΕ. Άρνηση καταβολής μισθώματος

 

 

 

Ακίνητο εντός ζώνης ασφαλείας. Χρήση από ειρηνευτική δύναμη ΟΗΕ. Άρνηση καταβολής μισθώματος. Παραβίαση άρθρου 1 Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου 

ΑΠΟΦΑΣΗ

Ioannides κατά Κύπρου της 16.01.2025 (προσφ. αριθ. 32879/18) 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η προσφεύγουσα είναι Βρετανίδα υπήκοος, ιδιοκτήτρια διώροφης πέτρινης κατοικίας 400 τ.μ. στη Λευκωσία της Κύπρου, η οποία βρίσκεται εντός της ζώνης ασφαλείας (νεκρή ζώνη). Το ακίνητο της μεταβιβάστηκε από τον πατέρα της το 1973 και μέχρι την τουρκική εισβολή του 1974 ήταν μισθωμένο στο Βρετανικό Συμβούλιο. Μετά την εισβολή, η κατοικία κατέστη απρόσιτη και σταδιακά υπέστη φθορές.

Το 2001, η Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP) εξέφρασε ενδιαφέρον να χρησιμοποιήσει την κατοικία της προσφεύγουσας για τη στέγαση στρατιωτών της Βρετανικής Μονάδας. Το Υπουργείο Μεταφορών και Έργων απέστειλε επιστολή στη διεύθυνση που διέθετε το Κτηματολόγιο, η οποία όμως δεν ήταν η πραγματική διεύθυνση της προσφεύγουσας, αλλά εκείνη του αποβιώσαντος πατέρα της. Χωρίς να λάβει απάντηση, το Υπουργείο παραχώρησε εγγράφως στην UNFICYP τη συναίνεσή του για χρήση του ακινήτου τον Μάρτιο του 2001.

Η προσφεύγουσα ενημερώθηκε για την κατάληψη του ακινήτου της τον Νοέμβριο του 2001 και αρχικά εξέφρασε ικανοποίηση, ζητώντας όμως καταβολή μισθώματος σε τιμές αγοράς. Το Κυπριακό Κράτος αρνήθηκε, με το αρμόδιο όργανο να κρίνει ότι το ακίνητο δεν είχε μισθωτική αξία λόγω της θέσης του εντός της ζώνης ασφαλείας και ότι η προσφεύγουσα είχε επαρκώς αποζημιωθεί με τις επισκευές που διενήργησε το Κράτος.

Η προσφεύγουσα άσκησε αγωγή ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας το 2007, επικαλούμενη παραβίαση του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου. Το Επαρχιακό Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή το 2012, κρίνοντας ότι το Κράτος δεν ασκούσε αποτελεσματικό έλεγχο στη ζώνη ασφαλείας. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση το 2018 με παρόμοια αιτιολογία.

Το ΕΔΔΑ δέχθηκε ότι το ακίνητο βρισκόταν εντός της δικαιοδοσίας της Κύπρου. Όσον αφορά τον περιορισμό πρόσβασης στη ζώνη ασφαλείας, το Δικαστήριο έκρινε ότι η Κύπρος είχε λάβει όλα τα κατάλληλα μέτρα εντός των εξουσιών της, δεδομένου ότι δεν ασκούσε αποτελεσματικό έλεγχο σε ορισμένους τομείς της ζώνης. Κατά συνέπεια, δεν διαπιστώθηκε παραβίαση ως προς αυτό το σκέλος.

Ωστόσο, το Δικαστήριο διέκρινε το ζήτημα της κατοχής του ακινήτου από την UNFICYP και της άρνησης καταβολής μισθώματος, όπου η Κύπρος διατηρούσε πλήρη αρμοδιότητα. Το Κράτος είχε παραχωρήσει εγγράφως τη συναίνεσή του για τη χρήση του ακινήτου και είχε καθορίσει ότι δεν θα καταβαλλόταν μίσθωμα. Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε ότι τα εθνικά δικαστήρια απέτυχαν να αξιολογήσουν την αναλογικότητα της επέμβασης, περιοριζόμενα στο ζήτημα της έλλειψης αποτελεσματικού ελέγχου χωρίς να εξετάσουν τον τρόπο λήψης της συναίνεσης, τους όρους κατοχής και το ζήτημα του μισθώματος.

Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου λόγω αποτυχίας των εθνικών δικαστηρίων να αξιολογήσουν την αναλογικότητα της επέμβασης ως προς την κατοχή του ακινήτου και τη μη καταβολή μισθώματος. Επιδίκασε 10.000 ευρώ για αποζημίωση και για ηθική βλάβη και 12.000 ευρώ για δικαστικά έξοδα.

 

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΤΗΣ https://www.echrcaselaw.com ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΠΟΦΑΣΗ