Σύμφωνα με τον ΚΠολΔ περισσότερα πρόσωπα μπορούν να ενάγουν ή να εναχθούν από κοινού, ως ομόδικοι, ενώ καθένα από αυτά ενεργεί τη δίκη ανεξάρτητα από τα άλλα (άρθρα 74 και 75 ΚΠολΔ). Πρόκειται για την γνωστή σε όλους μας περίπτωση της απλής ομοδικίας (η αναγκαία ομοδικία του άρθρου 76 ΚΠολΔ δε θα μας απασχολήσει στο παρόν άρθρο). Ακριβώς λόγω της αυτοτέλειας των απλών ομοδίκων, καθένας από αυτούς μπορεί να ενάγει και να εναχθεί με ξεχωριστά δικόγραφα. Δυστυχώς ο ΚΠολΔ δεν προβλέπει μέγιστο αριθμό εναγομένων ή εναγόντων απλών ομοδίκων. Έτσι, με ένα δικόγραφο ιδιοκτήτες δύο διαφορετικών ακινήτων μπορούν να ενάγουν το Δήμο Ιωαννιτών για αναγνώριση δικαιούχου σε αναγκαστική απαλλοτρίωση ή 600 εργαζόμενοι τον εργοδότη τους για απαιτήσεις από σύμβαση εξαρτημένης εργασίας. Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα. Υπό κανονικές συνθήκες, σε ένα δικαστικό έτος, ένας δικαστής χρεώνεται ένα συγκεκριμένο αριθμό υποθέσεων, αναλόγως το δικαστήριο (στον πρώτο βαθμό μπορεί να ξεπεράσουν τις 150 ενώ στο δεύτερο βαθμό μπορεί να φτάσουν τις 80) και θα πρέπει να εκδώσει απόφαση εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος. Πριν από λίγες ημέρες εκδικάσθηκε στο Εφετείο Αθηνών υπόθεση με πλέον των 3.000 διαδίκων (επρόκειτο για απαιτήσεις εργαζομένων από πτώχευση)[2]. Προφανώς κάθε μία από τις απαιτήσεις αυτές θα μπορούσε να εισαχθεί προς εκδίκαση και με ξεχωριστό δικόγραφο, λόγω της απλής ομοδικίας που συνέδεε τους διαδίκους. Όμως, εξαιτίας της απουσίας ορίου από τον ΚΠολΔ, ένας δικαστής θα κληθεί να κρίνει 3.000 απαιτήσεις που αντιστοιχούν σε 3.000 αγωγές. Αν υποθέσουμε ότι σε ένα χρόνο ο δικαστής θα χρεωνόταν 200 υποθέσεις (πιο πάνω είπαμε ότι είναι λιγότερες, αλλά για λόγους ποιητικής αδείας ας αυξήσουμε τον αριθμό) το δικόγραφο των 3.000 διαδίκων αντιστοιχεί σε χρέωση 15 ετών. Επειδή το νούμερο φαίνεται υπερβολικό, ας το μειώσουμε σε χρέωση 10 ετών. Αυτός λοιπόν ο δικαστής, με μια υπόθεση χρεώθηκε υποθέσεις που αντιστοιχούν στα επόμενα δέκα χρόνια (αν ήταν 55 ετών κανονικά θα έπρεπε να βγει σε πρόωρη συνταξιοδότηση). Λογικό επακόλουθο ενός τόσο μεγάλου αριθμού ομοδίκων, είναι το ότι ο δικαστής θα απασχοληθεί για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα με την έκδοση μίας και μόνης απόφασης, ενώ παράλληλα θα καθυστερήσει αντιστοίχως την έκδοση απόφασης επί των υποθέσεων που θα εκδικάσει σε μεταγενέστερες δικασίμους. Συνεπώς, αν ο ΚΠολΔ προέβλεπε όριο 100 απλών ομοδίκων, η ανωτέρω υπόθεση θα χωριζόταν σε 30 δικόγραφα, θα ασχολούνταν με αυτήν 30 δικαστές και θα εκδιδόταν απόφαση στο 1/30 του χρόνου που θα απαιτηθεί τώρα, ενώ παράλληλα δε θα καθυστερούσαν και οι υπόλοιπες υποθέσεις που έχει αναλάβει ο κάθε δικαστής. Το να τεθεί όριο στους ομοδίκους όχι μόνον δε βλάπτει, αλλά μάλλον ωφελεί: Ο ίδιος δικηγόρος που θα συντάξει μία αγωγή με 500 ενάγοντες, θα συντάξει πέντε αγωγές με 100 ενάγοντες, οι ίδιοι διάδικοι θα λάβουν ταχύτερα την απόφασή τους και τέλος ο ίδιος ο δικαστής δε θα «στενάξει» μεταξύ δύο ή τριών «εποχών» προκειμένου να περαιώσει την εκκρεμότητά του[3]. Εδώ και πολύ καιρό όλοι μιλούν για την ανάγκη επιτάχυνσης της δικαιοσύνης. Ο καθορισμός ορίου απλών ομοδίκων αποτελεί μια εύλογη, απλή και ανέξοδη κίνηση η οποία θα συμβάλει, έστω και κατ’ ελάχιστο, στην επίτευξη αυτού του στόχου[4]. Καλή θέληση να υπάρχει και ανοιχτό μυαλό[5].
Ιωάννης Χήνος
Εφέτης
[1] Ομολογώ ότι ο τίτλος είναι λίγο προβοκατόρικος.
[2] Για να μην αναφερθούμε σε υποθέσεις αναγκαστικής απαλλοτρίωσης με 500 ή 600 αιτούντες.
[3] Επιτρέψτε μου τον αστεϊσμό, διότι κατά τα άλλα το ζήτημα είναι αρκετά σοβαρό και άπτεται άμεσα με την ποιότητα ζωής των δικαστών
[4] «Ένα ταξίδι χιλίων χιλιομέτρων αρχίζει με ένα βήμα» (Λάο Τσε 5ος αιώνα π.Χ., Κίνα)
[5] Σε συζήτηση που είχα με «παροικούντα την Ιερουσαλήμ», πληροφορήθηκα ότι τέτοια πρόταση είχε κατατεθεί κατά το παρελθόν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, αλλά υπήρξαν αντιδράσεις και μάλιστα όχι από τον κ. Υπουργό (sic).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δεν επιτρέπονται νέα σχόλια.