ΣτΕ Α΄ 7μ. 1030/2026: Αστική ευθύνη του Δημοσίου (άρ. 105 ΕισΝΑΚ).
Ζημία συνεπεία προσβολής σώματος (τραυματισμού) κατά τη διάρκεια
στρατιωτικής θητείας. Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης (άρ.
932ΑΚ). Στοιχεία (κριτήρια) προσδιοριστικά του ύψους της χρηματικής
ικανοποίησης. H καταβολή σύνταξης αναπηρίας στον παθόντα και η δαπάνη
του Δημοσίου για την περίθαλψή του σε δημόσιο νοσοκομείο δεν
λαμβάνονται υπόψη για μείωση του επιδικαζόμενου εύλογου ποσού της
χρηματικής ικανοποίησης. Προσωρινή επιδίκαση στον παθόντα της
χρηματικής απαίτησης (άρ. 211 έως 215 ΚΔΔ) Σε περίπτωση αποδοχής κατ’
ουσίαν (εν όλω ή εν μέρει) της καταψηφιστικής αγωγής, το προσωρινώς
επιδικασθέν και καταβληθέν ποσό εκκαθαρίζεται και αφαιρείται από την
επιδικαζόμενη οριστική αποζημίωση, καταλογιζόμενο κατά την εκτέλεση.
ΣτΕ Α΄ 7μ. 1030/2026
Πρόεδρος: Σπ. Χρυσικοπούλου, Αντιπρόεδρος
Εισηγητής: Σ. Κωνσταντίνου, Πάρεδρος
Ι.
Κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 105 του Εισ.Ν.Α.Κ. και 932 του
Α.Κ., κατά τον καθορισμό του ακριβούς ύψους της εύλογης χρηματικής
ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, λαμβάνονται υπόψη και συνεκτιμώνται
νομίμως από το δικαστήριο της ουσίας, μεταξύ άλλων προσδιοριστικών
στοιχείων, χρηματικά ποσά τα οποία το Δημόσιο κατέβαλε βάσει νόμου στον
παθόντα, εφόσον τα ποσά αυτά καταβάλλονται για την ίδια αιτία, δηλαδή
εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό με εκείνον τον σκοπό που έχει η προβλεπόμενη
από το άρθρο 932 του Α.Κ. χρηματική ικανοποίηση. Ο σκοπός της χρηματικής
ικανοποίησης που δίνεται για την ηθική βλάβη, η οποία δεν αποτιμάται σε
χρήμα, συνίσταται στην ηθική παρηγοριά και ψυχική ανακούφιση του
παθόντος από τη λύπη, τη στενοχώρια ή τον πόνο που του προκάλεσε η
προσβολή προστατευόμενων από τον νόμο έννομων αγαθών του, είτε μη
περιουσιακών αγαθών (όπως η ζωή, η σωματική ακεραιότητα, η υγεία, η
ελευθερία, η τιμή κ.ά.) είτε περιουσιακών αγαθών (όπως π.χ. είναι η
κυριότητα επί ολικής καταστροφής ή μερικής βλάβης πράγματος). Αντιθέτως,
ο σκοπός της σύνταξης αναπηρίας που καταβάλλεται στον παθόντα βάσει
νόμου δεν είναι ο ίδιος. Αυτός κατατείνει στην αντιμετώπιση των εν γένει
αναγκών και δαπανών διαβίωσής του, δηλαδή στην αποκατάσταση της ζημίας
ως διαφοράς στην περιουσία του παθόντος πριν και μετά το ζημιογόνο
γεγονός. Επομένως, η καταβολή σύνταξης αναπηρίας στον παθόντα αποτελεί
πραγματικό γεγονός, το οποίο δεν επιτρέπεται να λαμβάνεται υπόψη ως
στοιχείο (κριτήριο) μειωτικό του ποσού που του επιδικάζεται ως εύλογη
χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Το ίδιο ισχύει και στην
περίπτωση νοσηλείας (περίθαλψης) του παθόντος σε δημόσιο νοσοκομείο
[στρατιωτικό νοσοκομείο ή νοσοκομείο του Εθνικού Συστήματος Υγείας
(Ε.Σ.Υ.) ή πανεπιστημιακό νοσοκομείο], όταν τούτο επιβάλλεται στη
συγκεκριμένη περίπτωση και ιδίως από το είδος των σωματικών του
κακώσεων. Η σχετική δαπάνη για την περίθαλψή του στο δημόσιο νοσοκομείο
δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για μείωση του επιδικαζόμενου εύλογου
ποσού της χρηματικής ικανοποίησης.
ΙΙ. Με τις διατάξεις των
άρθρων 211 έως 215 του Κεφαλαίου Δ΄ του Δέκατου Έκτου Τμήματος του
Κ.Δ.Δ. προβλέπεται, ως μέτρο παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας, η
δυνατότητα, ύστερα από αίτηση του ενάγοντος, προσωρινής επιδίκασης
μέρους της απαίτησης για την οποία έχει ασκήσει καταψηφιστική αγωγή, το
οποίο πάντως δεν μπορεί να υπερβεί το μισό της απαίτησης. Η ισχύς της
απόφασης με την οποία επιδικάζεται προσωρινώς μέρος της απαίτησης παύει
αυτοδικαίως από τη δημοσίευση της οριστικής απόφασης για την
καταψηφιστική αγωγή (παρ. 3 άρθρου 215 Κ.Δ.Δ., βλ. και αντίστοιχη παρ. 1
άρθρου 730 Κ.Πολ.Δ), ανεξαρτήτως αν έγινε εν όλω ή εν μέρει δεκτή ή
απορρίφθηκε η καταψηφιστική αγωγή. Αν όμως ασκηθεί έφεση κατά της
οριστικής πρωτοβάθμιας απόφασης, αναστέλλεται η εκτέλεση της απόφασης
αυτής εωσότου δημοσιευθεί η οριστική απόφαση για την έφεση (παρ. 1 και 2
άρθρου 99 Κ.Δ.Δ.). Στην περίπτωση αυτή (της άσκησης δηλαδή της έφεσης)
τα αποτελέσματα της οριστικής απόφασης του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου
καταλαμβάνουν αυτομάτως και την παρασχεθείσα προσωρινή επιδίκαση
απαίτησης και επομένως, η απόφαση περί προσωρινής επιδίκασης παύει
αυτοδικαίως να ισχύει από τη δημοσίευση της οριστικής απόφασης του
δευτεροβάθμιου διοικητικού δικαστηρίου. Περαιτέρω, αν με την οριστική
(πρωτοβάθμια ή, μετά την άσκηση κατ’ αυτής έφεσης, δευτεροβάθμια)
απόφαση απορριφθεί η καταψηφιστική αγωγή, το δικαστήριο διατάσσει την
απόδοση (επιστροφή) στο Δημόσιο των ποσών που καταβλήθηκαν στον ενάγοντα
προσωρινώς σε εκτέλεση της απόφασης περί προσωρινής επιδίκασης
απαίτησης και τα οποία έκρινε οριστικά ότι δεν είναι οφειλόμενα. Στην
αντίθετη περίπτωση της αποδοχής κατ’ ουσίαν (εν όλω ή εν μέρει) της
καταψηφιστικής αγωγής, το προσωρινώς επιδικασθέν στον ενάγοντα και
καταβληθέν σε αυτόν ποσό της απαίτησης, το οποίο αποτελεί προκαταβολή
έναντι της απαίτησης που επιδικάζεται οριστικώς, εκκαθαρίζεται και
αφαιρείται από την επιδικαζόμενη οριστική αποζημίωση (παρ. 5 του άρθρου
215 του Κ.Δ.Δ.) καταλογιζόμενο κατά την εκτέλεση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δεν επιτρέπονται νέα σχόλια.