ΕΔΔΑ: G.K. και A.S. κατά Ελβετίας: Βίγκαν διατροφή κατά τη στέρηση της ελευθερίας και υπερβολικός φορμαλισμός

 

 

G.K. και A.S. κατά Ελβετίας: Βίγκαν διατροφή κατά τη στέρηση της ελευθερίας και υπερβολικός φορμαλισμός. Παραβίαση άρθρων 9 και 13 

ΑΠΟΦΑΣΗ

G.K. και A.S. κατά Ελβετίας της 16.07.2026 (προσφ. αριθ. 55299/20 και 31515/22), Απόφαση του Πέμπτου Τμήματος 

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Δύο Ελβετοί υπήκοοι, οι οποίοι ακολουθούσαν βίγκαν τρόπο διατροφής βάσει ηθικών πεποιθήσεων, ζήτησαν επανειλημμένα να τους παρέχονται πλήρως βίγκαν και διατροφικά ισορροπημένα γεύματα. Ο πρώτος βρισκόταν σε προσωρινή κράτηση στη φυλακή Champ-Dollon της Γενεύης και ο δεύτερος σε ακούσια ψυχιατρική νοσηλεία στην κλινική Cery του πανεπιστημιακού νοσοκομείου του καντονίου Vaud.

Οι διοικήσεις των δύο ιδρυμάτων δεν απέρριψαν ρητά τα αιτήματά τους και έλαβαν ορισμένα μέτρα προσαρμογής. Δεν εξέδωσαν, όμως, τις τυπικές διοικητικές αποφάσεις που απαιτούνταν προκειμένου οι αξιώσεις των προσφευγόντων να υποβληθούν σε δικαστικό έλεγχο επί της ουσίας. Οι καντονικές προσφυγές κρίθηκαν απαράδεκτες λόγω έλλειψης προσβλητέας διοικητικής «απόφασης», ενώ τα μεταγενέστερα ένδικα μέσα ενώπιον του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου απορρίφθηκαν.

Το ΕΔΔΑ έκρινε, για πρώτη φορά σε απόφαση του ίδιου του Δικαστηρίου, ότι η τήρηση διατροφικών κανόνων οι οποίοι υπαγορεύονται από γνήσιες και με συνέπεια υποστηριζόμενες βίγκαν πεποιθήσεις μπορεί να συνιστά «πρακτική» που εμπίπτει στο άρθρο 9 § 1 ΕΣΔΑ, εφόσον οι πεποιθήσεις πληρούν τα κριτήρια πειστικότητας, σοβαρότητας, συνοχής και σπουδαιότητας και υπάρχει επαρκώς στενός και άμεσος σύνδεσμος μεταξύ της πεποίθησης και της συγκεκριμένης συμπεριφοράς. Η κρίση αυτή δεν ισοδυναμεί με αφηρημένη αναγνώριση ότι κάθε διατροφική προτίμηση ή κάθε δήλωση βιγκανισμού προστατεύεται αυτομάτως από το άρθρο 9.

Το Δικαστήριο έκρινε περαιτέρω ότι η πρακτική αδυναμία των προσφευγόντων να λάβουν τις αναγκαίες διοικητικές αποφάσεις κατέστησε το διαθέσιμο ένδικο μέσο αναποτελεσματικό στην πράξη. Η προσέγγιση των διοικητικών και δικαστικών αρχών χαρακτηρίστηκε υπερβολικά τυπολατρική και καταδείκνυε ότι οι αιτιάσεις τους δεν αντιμετωπίστηκαν με την απαιτούμενη σοβαρότητα.

Με έξι ψήφους έναντι μίας το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 13 σε συνδυασμό με το άρθρο 9 και αυτοτελή παραβίαση του άρθρου 9 ΕΣΔΑ. Δεν έκρινε, ωστόσο, ότι το άρθρο 9 θεμελιώνει σε κάθε περίπτωση απόλυτο δικαίωμα παροχής πλήρως βίγκαν γευμάτων. Η διαπιστωθείσα παραβίαση στηρίχθηκε κυρίως στην παράλειψη ουσιαστικής εξέτασης και στάθμισης των αιτημάτων εντός σαφούς και λειτουργικού εσωτερικού νομικού πλαισίου.

Ο Δικαστής Vahe Grigoryan κατέθεσε μη αιτιολογημένη δήλωση διαφωνίας.

 

 ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΤΗΣ https://www.echrcaselaw.com ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΠΟΦΑΣΗ