ΕΔΔΑ: Grande Oriente d’Italia κατά Ιταλίας. Κοινοβουλευτική έρευνα, κατάσχεση καταλόγων μελών τεκτονικής ένωσης.

 

 

 

Grande Oriente d’Italia κατά Ιταλίας. Κοινοβουλευτική έρευνα, κατάσχεση καταλόγων μελών τεκτονικής ένωσης. Εγγυήσεις και παραβίαση άρθρου 8 

ΑΠΟΦΑΣΗ

Grande Oriente d’Italia κατά Ιταλίας [Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης] της 07.07.2026, προσφ. αριθ. 29550/17 

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Η προσφεύγουσα, ιταλική τεκτονική ένωση Grande Oriente d’Italia, αρνήθηκε επανειλημμένα να παραδώσει στην κοινοβουλευτική εξεταστική επιτροπή κατά της μαφίας τους ονομαστικούς καταλόγους των μελών των στοών της Σικελίας και της Καλαβρίας, επικαλούμενη την προστασία των προσωπικών δεδομένων και της εμπιστευτικότητας της τεκτονικής ιδιότητας των μελών της. Η Επιτροπή, ασκώντας τις εξουσίες που της παρείχαν το άρθρο 82 του Συντάγματος και ο νόμος 87/2013, διέταξε την 1η Μαρτίου 2017 την έρευνα της έδρας της ένωσης και την κατάσχεση εγγράφων σε έντυπη και ψηφιακή μορφή, μεταξύ των οποίων καταλόγων που περιείχαν τα ονόματα και προσωπικά δεδομένα άνω των 6.000 μελών.

Το Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης απέρριψε την ένσταση μη εξάντλησης των εσωτερικών ενδίκων μέσων, κρίνοντας ότι η προσφεύγουσα δεν διέθετε αποτελεσματικό και προσιτό μέσο για να αμφισβητήσει την εντολή έρευνας και κατάσχεσης. Το Δικαστήριο δέχθηκε ότι η επίμαχη έρευνα και κατάσχεση αποτελούσε επέμβαση στο δικαίωμα σεβασμού της «κατοικίας» κατά το άρθρο 8 ΕΣΔΑ, έννοια η οποία καλύπτει και τους χώρους νομικού προσώπου ή ένωσης. Αν και αναγνώρισε ότι το εθνικό νομικό πλαίσιο ήταν, κατ’ αρχήν, προσιτό και προβλέψιμο, μετέθεσε το βάρος του ελέγχου στην αναγκαιότητα της επέμβασης και, ειδικότερα, στην ύπαρξη επαρκών εγγυήσεων κατά της κατάχρησης και της αυθαιρεσίας.

Το ΕΔΔΑ δέχθηκε ότι τα κράτη διαθέτουν ευρύ περιθώριο εκτίμησης ως προς τον καθορισμό της αποστολής και της οργάνωσης των κοινοβουλευτικών εξεταστικών επιτροπών. Όταν όμως μια τέτοια επιτροπή προσφεύγει σε δικονομικά εξαναγκαστικά μέτρα που επηρεάζουν άμεσα τα δικαιώματα τρίτων, το περιθώριο εκτίμησης περιορίζεται και η επέμβαση πρέπει να συνοδεύεται από επαρκείς εγγυήσεις, ιδίως από δυνατότητα ελέγχου ex ante ή ex post από δικαστή ή από άλλο αμερόληπτο όργανο, ακόμη και κοινοβουλευτικό. Διαπιστώνοντας ότι η εντολή ήταν ιδιαιτέρως ευρεία, ότι δεν υπήρχε προηγούμενη άδεια ή μεταγενέστερος αποτελεσματικός έλεγχος, και ότι τα αντίγραφα των κατασχεθέντων μπορούσαν να παραμείνουν στα αρχεία του Κοινοβουλίου για δυνητικά απεριόριστο χρόνο, το Δικαστήριο έκρινε, με 16 ψήφους έναντι 1, ότι η επέμβαση δεν ήταν «αναγκαία σε δημοκρατική κοινωνία» και ότι παραβιάστηκε το άρθρο 8 ΕΣΔΑ. Το ΕΔΔΑ επιδίκασε 9.600 ευρώ για ηθική βλάβη (16 έναντι 1) και 5.344 ευρώ για έξοδα.

Ο δικαστής Grigoryan μειοψήφησε, υποστηρίζοντας ότι η πλειοψηφία υποκατέστησε τον κλασικό έλεγχο αναλογικότητας με ένα αυτοτελές «κριτήριο εγγυήσεων» και ότι, εάν είχε διενεργηθεί πλήρης στάθμιση, η υπόθεση θα έπρεπε να καταλήξει σε μη διαπίστωση παραβίασης.

 

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΤΗΣ https://www.echrcaselaw.com ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΠΟΦΑΣΗ