Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2016

ΟΙ ΑΞΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΑΧΡΕΩΣΤΗΤΩΣ ΚΑΤΑΒΛΗΘΕΝΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΤΩΝ 2010, 2011 ΚΑΙ 2012 (ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ 2010, 2011 ΚΑΙ 2012) ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΑΓΡΑΦΕΙ


Μαργαρίτας Στενιώτη, Εφέτη, μέλους ΔΣ της ΕΔΕΚωνσταντίνου Βουλγαρίδη, Προέδρου Πρωτοδικών, μέλους του ΔΣ της ΕΔΕ


Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΜΑΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2012 – 2016 ΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΜΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΙΣΧΥΡΗΣ ΚΑΙ ΜΙΑΣ ΑΚΡΩΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗΣ ΤΕΤΡΑΕΤΙΑΣ

ΟΙ ΑΞΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΑΧΡΕΩΣΤΗΤΩΣ ΚΑΤΑΒΛΗΘΕΝΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΤΩΝ 2010, 2011 ΚΑΙ 2012 (ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ 2010, 2011 ΚΑΙ 2012) ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΑΓΡΑΦΕΙ



                                                                                    Αθήνα, 14-11-2016

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι
            Κατά τη διάρκεια των δύο προηγούμενων θητειών του Προεδρείου της Ενώσεως, στη σύνθεση του οποίου είχαμε την τιμή να συμμετέχουμε, επιτύχαμε, πέραν όλων των άλλων και την κατοχύρωση των φορολογικών μας δικαιωμάτων. Ήδη, τα αποτελέσματα αυτής της συλλογικής προσπάθειας είναι πλέον ορατά και αδιαμφισβήτητα.
Κατά το προηγούμενο, ειδικώς, δικαστικό έτος οπότε και η πρώτη από εμάς με την ιδιότητα της Προέδρου και ο δεύτερος από εμάς με την ιδιότητα του Γενικού Γραμματέα εκπροσωπούσαμε τη μεγαλύτερη και ιστορικότερη Ένωση Δικαστών της χώρας, την Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, καταβάλαμε κάθε δυνατή προσπάθεια και με γνώμονα το μέτρο, το σεβασμό σε πάγιες πλειοψηφικές αρχές, την τήρηση ισορροπιών και την αποφυγή ακραίων πράξεων και ρήξεων αναδείξαμε το σημαντικό ρόλο της Ένωσης μας. Μιας Ένωσης, που αποτελεί ιστορική κατάκτηση ολόκληρου του Δικαστικού Σώματος. Μιας Ένωσης που δημιουργήθηκε σε μια δύσκολη εποχή για τη χώρα και τους δικαστές και μέσα από πολυετείς αγώνες για Δικαιοσύνη κατοχυρώθηκε στη συνείδηση όλων.
Αυτή η Ένωση δεν αποδομείται.
Στο διάστημα της θητείας μας στο Προεδρείο σταθήκαμε δίπλα στον κάθε συνάδελφο χωρίς διακρίσεις και ακούσαμε με προσοχή τα αιτήματα όλων. Επιλέξαμε λύσεις συνετές και ουδέποτε δυναμιτίσαμε το κλίμα. Σε κρίσιμες ανακοινώσεις, που επρόκειτο να εκδώσει η Ένωση μας συγκαλούσαμε άμεσα Διοικητικό Συμβούλιο: Η ανακοίνωση της Ενώσεως επί του ασφαλιστικού ζητήματος εξεδόθη έπειτα από πολύωρη συνεδρίαση του ΔΣ στη Θεσσαλονίκη και το τελικό κείμενο συντάχθηκε από κοινού από όλα τα μέλη αυτού. Η ανακοίνωση για το προσφυγικό – μεταναστευτικό ζήτημα και η απόφαση για διεξαγωγή σχετικού συνεδρίου στην πόλη των Ιωαννίνων εξεδόθησαν ομοίως έπειτα από συνεδρίαση του ΔΣ στην Αθήνα. Το ίδιο συνέβη και με όλες τις υπόλοιπες ανακοινώσεις, ορισμένες μάλιστα εκ των οποίων εξεδόθησαν κατά πλειοψηφία και με καταγεγραμμένη την άποψη της μειοψηφίας του ΔΣ.
Τέλος, ουδέποτε διανοηθήκαμε να μετατρέψουμε ποτέ το ΔΣ σε οιονεί πειθαρχικό όργανο με ότι παρενέργειες θα μπορούσε να έχει αυτό στην από κοινού συλλογική δράση της Ενώσεως.
Πριν τις εκλογές του περασμένου Μαΐου είχαμε συστήσει σε όλους τους συναδέλφους να ασκήσουν τις φορολογικές τους αξιώσεις κωδικοποιώντας τα σχετικά ένδικα βοηθήματα. Αυτό έγινε και τα αποτελέσματα είναι πλέον ορατά.
Επανερχόμενοι στο εν λόγω ζήτημα και στην παρούσα χρονική στιγμή, έπειτα από σχετική έρευνα στην οποία προβήκαμε, λόγω του κατεπείγοντος, οφείλουμε να ενημερώσουμε τους συναδέλφους ως προς τις ενεργείς αξιώσεις τους προς επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου για τα φορολογικά έτη όχι μόνο 2011 και 2012 αλλά και για το 2010, συστήνοντας συγχρόνως ότι ειδικά για το φορολογικό έτος 2010 η σχετική ανακλητική δήλωση θα πρέπει να υποβληθεί το αργότερο μέχρι τις 31-12-2016. Ειδικότερα:
Στη διάταξη του άρθρου 84 παρ.7 Ν. 2238/1994, που τυγχάνει εφαρμογής επί των εισοδημάτων των κρίσιμων ετών 2010, 2011 και 2012, όπως η παρ.7 αντικαταστάθηκε με την παρ.15 του άρθρου 8 Ν.3842/2010,ΦΕΚ Α` 58/23.4.2010 και ισχύει από 23-4-2010 (βλ. αρθρ. 92 ιδίου νόμου) ορίζονται τα εξής:
<<Η κατά του Δημοσίου απαίτηση προς επιστροφή φόρου παραγράφεται μετά τρία (3) έτη από την ημερομηνία της εμπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης ή αν υποβληθεί εκπρόθεσμα η δήλωση, μετά τρία (3) έτη από την ημερομηνία που η δήλωση αυτή όφειλε να είχε υποβληθεί. Αν υποβληθεί ανακλητική δήλωση ή δήλωση με επιφύλαξη, η αξίωση για την επιστροφή του φόρου παραγράφεται μετά τρία (3) έτη από την ημέρα της με οποιονδήποτε τρόπο αποδοχής της. Η αξίωση για επιστροφή φόρου βάσει υποβληθείσας εμπρόθεσμης δήλωσης αναβιώνει από την κοινοποίηση φύλλου ή πράξης ελέγχου. Ως προς τα λοιπά θέματα της παραγραφής εφαρμόζονται οι διατάξεις του δημοσίου λογιστικού (ν.2362/1995), όπως εκάστοτε ισχύουν.>>
Κρίσιμο, επομένως, ζητούμενο αποτελεί η χρονική έκταση του άνω δικαιώματος ανακλήσεως σε προηγούμενο φορολογικό έτος, αφού στην περίπτωση αυτή (της νομότυπης ανάκλησης) η τριετής παραγραφή δεν αρχίζει από την ημερομηνία υποβολής της δηλώσεως αλλά από την ημέρα της με οποιονδήποτε τρόπο αποδοχής της ανακλήσεως από τη Φορολογική Διοίκηση.
Περαιτέρω, στη διάταξη του άρθρου 75 του ιδίου ως άνω νόμου ορίζονται τα εξής: «1. Το φύλλο ελέγχου που οριστικοποιήθηκε επειδή δεν ασκήθηκε ένδικο μέσο, καθώς και αυτό που αφορά δήλωση η οποία κρίθηκε ειλικρινής, δύναται να ακυρωθεί ή να τροποποιηθεί, κατά περίπτωση, για έναν από τους λόγους που αναφέρονται πιο κάτω, περιοριστικά: α) Για ολική ή μερική έλλειψη φορολογικής υποχρέωσης. […].
Σημειώνεται ότι ολική ή μερική έλλειψη φορολογικής υποχρέωσης υπάρχει και όταν από διατάξεις νόμων προκύπτει η μερική ή ολική έλλειψη αυτής της υποχρέωσης, πολύ, δε, περισσότερο όταν αυτό έχει κριθεί με ισχύ δεδικασμένου με αμετάκλητη δικαστική απόφαση (εν προκειμένω υπάρχει έλλειψη φορολογικής υποχρέωσης αναφορικά με το 25% των ακαθάριστων αποδοχών μας σύμφωνα και με την 89/2013 αμετάκλητη δικαστική απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου 88 παρ.2 Συντάγματος).
Περαιτέρω, με την απόφαση ΣτΕ 4075/2012 κρίθηκαν μεταξύ άλλων και τα εξής: Η ανάκληση αυτή (η ανάκληση δηλαδή για μερική ή ολική έλλειψη φορολογικής υποχρέωσης σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 75 Ν. 2238/1994) μπορεί να γίνει είτε εντός του οικονομικού έτους κατά το οποίο υποβλήθηκε η δήλωση είτε και μεταγενεστέρως μέχρις όμως του χρόνου εντός του οποίου είναι δυνατή η βεβαίωση του φόρου από τη φορολογική αρχή, δηλαδή εντός του χρόνου παραγραφής της σχετικής φορολογικής αξιώσεως του Δημοσίου (η οποία σημειωτέον βάσει της διατάξεως του άρθρου 84 παρ.1 Ν. 2238/1994, λήγει σε πέντε χρόνια από το τέλος του έτους, που έπρεπε να υποβληθεί η αντίστοιχη φορολογική δήλωση). Από την τυχόν αποδοχή της πιο πάνω ανάκλησης ή την ακύρωση του συμβιβασμού καθίσταται αχρεώστητος ο φόρος που καταβλήθηκε με βάση τους τίτλους αυτούς και γεννάται, εκ του λόγου τούτου, αξίωση επιστροφής του συνακόλουθα δε αρχίζει και η παραγραφή της εν λόγω αξίωσης, κατά τις προμνημονευθείσες περί δημοσίου λογιστικού διατάξεις του ν. 2362/1995 (πρβλ. ΣτΕ, επταμ., 3458/2001). Οι τελευταίες, συνεπώς, αυτές διατάξεις, προϋποθέτουσες το αχρεώστητο της καταβολής του φόρου, δεν έχουν πεδίο εφαρμογής στο προηγούμενο, διάφορο ζήτημα της ανατροπής των πιο πάνω τίτλων, ζήτημα που ρυθμίζεται αποκλειστικά από τις προπαρατεθείσες διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (δηλ. το άρθρο 75, πρβλ. ΣτΕ 4075/2012, όπου και σχετικές παραπομπές σε περαιτέρω νομολογία, πρβλ. επίσης όμοιες, μεταξύ άλλων σκέψεις στη Γνωμοδότηση του ΝΣΚ 14/2016).
Σημειώνεται, ως προαναφέρθηκε, ότι το δικαίωμα του Δημοσίου για επιβολή φόρου, βάσει της διατάξεως του άρθρου 84 παρ.1 Ν. 2238/1994, λήγει σε πέντε χρόνια από το τέλος του έτους, που έπρεπε να υποβληθεί η αντίστοιχη φορολογική δήλωση. Επομένως, συμπερασματικά, σε περίπτωση έλλειψης εν όλω ή εν μέρει φορολογικής υποχρέωσης, το σχετικό δικαίωμα ανάκλησης και ως εκ του λόγου αυτού και το δικαίωμα για επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου εκτείνεται χρονικά μέχρι τη λήξη του άνω πενταετούς δικαιώματος του Δημοσίου προς επιβολή φόρου, σε μία τέτοια, δε, περίπτωση ανακλήσεως ο φόρος θεωρείται αχρεώστητος από την αποδοχή της ανακλήσεως, η οποία, σημειωτέον, είναι δεσμευτική για τη Διοίκηση (άλλως υπάρχει παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας), από το χρόνο, δε, αυτής της αποδοχής (ή της παρέλευσης άπρακτης της προθεσμίας προς αποδοχή της) αρχίζει, πλέον, η τριετής παραγραφή.   
            Περαιτέρω, ενημερωτικά αναφέρουμε ότι ως προς την παραγραφή της αξίωσης για επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου από 1-1-2014 και μετά (δηλαδή για τις χρήσεις 2014 και μετά) ισχύουν οι διατάξεις του Ν. 4174/2013 ως εξής:
            Από τη διάταξη του άρθρου 36 παρ.1 και 2 Ν. 4174/2013, όπως το δεύτερο εδάφιο της παρ.1 προστέθηκε με το άρθρο 2 παρ.4 Ν.4281/2014 (ΦΕΚ Α 160/8.8.2014) και όπως το άρθρο 36 τροποποιήθηκε με το  άρθρο 46 παρ.5-7 Ν.4223/2013 (ΦΕΚ Α 287/31.12.2013) προκύπτει ο γενικός κανόνας ότι η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να προβεί σε έκδοση πράξης διοικητικού, εκτιμώμενου ή διορθωτικού προσδιορισμού φόρου εντός πέντε (5) ετών από τη λήξη του  έτους   εντός του οποίου λήγει η προθεσμία υποβολής δήλωσης (όπως δηλαδή ίσχυε και με τη διάταξη του άρθρου 84 παρ.1 Ν. 2238/1994), από τη διάταξη, δε, του άρθρου 42 παρ.4 Ν. 4174/2013, όπως η παράγραφος 4 προστέθηκε με το  άρθρο 47 παρ.5 Ν.4223/2013 (ΦΕΚ Α 287/31.12.2013) προκύπτει ότι η αξίωση για επιστροφή φόρου, ο οποίος καταβλήθηκε αχρεώστητα παραγράφεται κατά το χρόνο που παραγράφεται το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης για έκδοση πράξης προσδιορισμού φόρου, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 36 του Κώδικα αναφορικά με την αντίστοιχη φορολογική υποχρέωση από την οποία πηγάζει η αξίωση προς επιστροφή. Επομένως, από το συνδυασμό των προαναφερόμενων διατάξεων του Ν. 4174/2013 προκύπτει ότι από 1-1-2014, δηλαδή για τις χρήσεις φορολογικών ετών 2014 και μετά η παραγραφή της αξίωσης επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου είναι, σε κάθε περίπτωση, πενταετής. Σημειώνεται, δε, ότι στην παρ. 1 του άνω άρθρου 42 Ν. 4174/2013 ορίζεται ότι εάν ο φορολογούμενος δικαιούται επιστροφή φόρου, η Φορολογική Διοίκηση, αφού συμψηφίσει τους οφειλόμενους από τον φορολογούμενο φόρο με το ποσό προς επιστροφή, προβαίνει στην επιστροφή της τυχόν προκύπτουσας διαφοράς.
Συμπερασματικά επομένως από 23-4-2010 μέχρι 31-12-2013 η εν λόγω παραγραφή είναι τριετής (με τις ειδικότερες επιμέρους ανωτέρω κρίσιμες επισημάνσεις σε περίπτωση ανακλήσεως), ενώ από 1-1-2014 και μετά πενταετής, ενώ συγχρόνως στις άνω περιπτώσεις τριετούς παραγραφής, ως αναλυτικά προεκτέθηκε, αν υποβληθεί ανακλητική δήλωση ή δήλωση με επιφύλαξη, η αξίωση για την επιστροφή του φόρου παραγράφεται μετά τρία (3) έτη από την ημέρα της με οποιονδήποτε τρόπο αποδοχής της.
Πρέπει να σημειωθεί ότι ίδιες σκέψεις, ως προαναφέρθηκε, διατυπώνονται και στη Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους υπ΄ αριθμ. 14/2016.
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΣΕ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
Από το σκεπτικό της άνω απόφασης του ΣτΕ 4075/2012 (στην οποία γίνεται ρητή αναφορά και στη διάταξη του άρθρου 75 Ν. 2238/1994) και της υπ΄ αριθμ. 14/2016 Γνωμοδότησης του ΝΣΚ και βάσει των διατάξεων, που μνημονεύονται στις αποφάσεις αυτές, ορισμένες εκ των οποίων έχουν ήδη αναφερθεί ανωτέρω, συνάγονται για την περίπτωση που μας αφορά (αφορολόγητο 25% αναγνωριζόμενο αμετάκλητα και με δικαστική απόφαση) τα εξής (αναφερόμαστε ειδικά στα φορολογικά έτη – χρήσεις 2010, 2011 και 2012 διότι ως προς τα υπόλοιπα έτη δεν τίθεται ζήτημα).
Το δικαίωμα ανάκλησης – τροποποίησης των δηλώσεων, που υποβλήθηκαν αναφορικά με τα ανωτέρω έτη θεμελιώνεται στην έλλειψη, νομικά, φορολογικής υποχρέωσης ως προς το 25% των ακαθάριστων αποδοχών μας (περ.α άρθρου 75 παρ.1 Ν. 2238/1994). Άρα:
Αναφορικά με τα εισοδήματα από 1-1-2010 μέχρι 31-12-2010 (φορολογικό έτος δηλαδή 2010) το δικαίωμα του Δημοσίου για επιβολή φόρου, βάσει της διατάξεως του άρθρου 84 παρ.1 Ν. 2238/1994, λήγει σε πέντε χρόνια από το τέλος του έτους (31-12-2011), που έπρεπε να υποβληθεί η αντίστοιχη φορολογική δήλωση, ήτοι στις 31-12-2016, ενώ το αντίστοιχο δικαίωμα του Δημοσίου για τα φορολογικά έτη 2011 και 2012 λήγει αντιστοίχως, στις 31-12-2017 (αναφορικά με το φορολογικό έτος 2011) και στις 31-12-2018 (αναφορικά με το φορολογικό έτος 2012). Επομένως, μέχρι τις αντίστοιχες ως άνω ημερομηνίες 31-12-2016 (αναφορικά με τα εισοδήματα του 2010), 31-12-2017 (αναφορικά με τα εισοδήματα του 2011) και 31-12-2018 (αναφορικά με τα εισοδήματα 2012) μπορούν να υποβληθούν οι αντίστοιχες ανακλητικές – τροποποιητικές δηλώσεις των ετών αυτών. Από την αποδοχή, δε, των σχετικών τροποποιητικών δηλώσεων, που είναι δεσμευτική (η αποδοχή) για τη Φορολογική Διοίκηση διότι άλλως υπάρχει παράλειψη διενέργειας οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, θεωρείται ότι ο φόρος, που καταβλήθηκε είναι αχρεώστητος και από το σημείο αυτό (αποδοχής της ανάκλησης ή παρέλευσης της προθεσμίας για την αποδοχή της) αρχίζει πλέον η τριετής παραγραφή για τα έτη αυτά. Επομένως, λαθεμένα το Δημόσιο θεωρεί ότι επειδή παρήλθε η τριετία από την υποβολή των αντίστοιχων δηλώσεων για τα φορολογικά έτη 2010, 2011 και 2012, έχουν παραγραφεί οι αντίστοιχες αξιώσεις, διότι συνιστά άλλο ζήτημα η παραγραφή και άλλο ζήτημα το ενεργό δικαίωμα ανάκλησης φορολογικών δηλώσεων προηγουμένων ετών και άρα το ενεργό δικαίωμα για επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου (αφού η ύπαρξη ενεργού δικαιώματος ανάκλησης χωρίς αξίωση επιστροφής φόρου θα ήταν ουσιαστικά άνευ αντικειμένου)  οπότε στην τελευταία αυτή περίπτωση η παραγραφή αρχίζει από το χρόνο αποδοχής των σχετικών ανακλητικών – τροποποιητικών δηλώσεων, όπως γίνεται δεκτό και με τις προαναφερόμενες αποφάσεις.

ΕΝΟΨΕΙ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ
Συνιστούμε, στους συναδέλφους να προβούν σε τροποποιητική δήλωση όχι μόνο για τα έτη 2011 και 2012 αλλά και για το έτος 2010, ειδικώς, δε, για το τελευταίο αυτό έτος (2010) το αργότερο μέχρι την 31-12-2016.
Θεωρούμε, δε, ότι και αναφορικά με τα εν λόγω φορολογικά έτη (2010, 2011 και 2012) η επίλυση πρέπει να είναι άμεση.
Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι
Κλείνοντας, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η ενότητα στην Ένωση αποτελεί ευθύνη όλων μας και προϋποθέτει διάθεση αυτοκριτικής και σεβασμό στον προσωπικό αγώνα του καθενός. Οι λογικές της ισοπέδωσης δεν οδηγούν πουθενά, ούτε και πείθουν κανένα.

Με εκτίμηση
Μαργαρίτα Στενιώτη, Εφέτης, μέλος του ΔΣ της ΕΔΕ
Κωνσταντίνος Βουλγαρίδης, Πρόεδρος Πρωτοδικών, μέλος του ΔΣ της ΕΔΕ
  
 



3 σχόλια:

  1. Η απόφαση του ΣτΕ που αναφέρεται στο παραπάνω κείμενο ερμηνεύει τη διάταξη του άρθρου 84 παρ. 7 του Ν 2238/1994, όπως ίσχυε μέχρι το 2010. Μέχρι τότε ίσχυε η πενταετής προθεσμία παραγραφής. Όμως μετά το 2010 (μέχρι 31-12-2013) ισχύει η νέα διαταξη του άρθρου 84 παρ. 7 η οποία προτάσσει (α΄εδάφιο) την τριετή παραγραφή για επιστροφή του φόρου (ως γενικώς ισχύουσα). Στη συνέχεια η ίδια διάταξη, (β΄ εδάφιο) ρυθμίζει τα της ανάκλησης της δήλωσης, εννοώντας αυτήν όμως ως διακοπτικό γεγονός της γενικής τριετούς παραγραφής. Δηλαδή, για να εφαρμοσθεί το δεύτερο εδάφιο πρέπει μέσα στην τριετία να υποβληθεί η ανακλητική δήλωση που διακόπτει την τριετή παραγραφή, μετά δε τη διακοπή η νέα παραγραφή θα αρχίσει από την αποδοχή της ανάκλησης. Τούτο συνάγεται και από τη διατύπωση της διάταξης του άρθρου 84 παρ. 7 του Ν 2238/94, όπως ίσχυε πριν και μετά το 2010, αλλά κυρίως από τη νομολογία του ΣτΕ, το οποίο δεν δεχόταν την εφαρμογή στη συγκεκριμενη περίπτωση της τριετους γενικής παραγραφής των αξιώσεων από φόρους που προβλέπεται από το δημόσιο λογιστικό (άρθ. 90 παρ. 2 του Ν 2362/1995). Εξάλλου, δεν μπορεί να ισχύσει εν προκειμένω η προβλεπόμενη από το Ν 4174/2013 πενταετής παραγραφή, διότι από τις μεταβατικές διατάξεις του νομου αυτού (άρθ. 72 παρ. 43) προβλέπεται ρητά ότι για την παραγραφή αξιώσεων που αφορούν τις χρησεις μέχρι και 2013 εφαρμόζονται οι προηγούμενες διατάξεις του Ν 2238/1994, όπως ίσχυαν για κάθε χρήση.
    Βλαδίμηρος Μωυσίδης Εφέτης Διοικητικών Δικαστηρίων

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η ανακοίνωση γράφει ρητά ότι η παραγραφή είναι τριετής από το 2010 μέχρι και το 2013. Το θέμα που εντοπίζεται είναι ότι το δικαίωμα ανάκλησης όταν εκ του νόμου δεν υπάρχει φορολογική υποχρέωση δεν είναι τριετές αλλά πενταετές όσο δηλαδή το αντίστοιχο δικαίωμα ανέκαθεν του δημοσίου να επιβάλλει φόρο (πενταετία). Το Δημόσιο δηλαδή έχει δικαίωμα πενταετές και γι αυτό άλλωστε από το 2014 και μετά και για λόγους ισότητας η παραγραφή έχει ξαναγίνει πενταετής. Είναι άλλο να ανακαλεί κανείς μια δήλωση για λάθη εκ παραδρομής οπότε στην περίπτωση αυτή πρέπει να σπεύσει στην τριετία και άλλο να την ανακαλεί για σοβαρούς νομικούς λόγους έλλειψης φορολογικής υποχρέωσης. Για να αντιστρέψουμε το ερώτημα: αν το δημόσιο ανακαλύψει για κάποιον πολίτη ότι βάση νόμου θα έπρεπε να τον φορολογήσει περισσότερο έχει στη διάθεση του μια πενταετία από τη λήξη μάλιστα του έτους, που έπρεπε να υποβληθεί η δήλωση. Γιατί δηλαδή να μην συμβαίνει και το αντίστροφο; Η εν λόγω απόφαση του ΣτΕ αναφέρεται σε δικαίωμα ανάκλησης, που προσδιορίζει χρονικά σε αντιστοιχία όχι με την πενταετή παραγραφή προ του 2010 αλλά με το αντίστοιχο δικαίωμα του Δημοσίου προς επιβολή φόρου, που πάντοτε ήταν πενταετές. Οι απόψεις πάντως, που υποστηρίζονται είναι δύο με κρατούσα την άποψη ότι οι σχετικές αξιώσεις δεν έχουν παραγραφεί.

      Διαγραφή
    2. Όπως έχει κριθεί και από το Συμβούλιο της Επικρατείας (βλ. συνημμένες αποφάσεις ΣτΕ 3458/2001 επταμελούς συνθέσεως, ΣτΕ 4075/2012 σκέψη 4, 667-668/2013 σκέψη 3 κ.ά.), προϋπόθεση γεννήσεως της αξίωσης για επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου με βάση υποβληθείσα φορολογική δήλωση, αποτελεί η ανάκληση της εν λόγω δηλώσεως [η οποία διέπεται και από τις γενικές αρχές που έχουν διαμορφωθεί από την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (βλ. Ολομέλεια ΣτΕ 2941/2000 σκέψη 5, ΣτΕ 884/2005 σκέψεις 4 και 5, 1870/2014 σκέψη 5,), και ισχύουν, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει ρητώς κάτι αντίθετο προς αυτές]. Η ανάκληση μπορεί να γίνει μέχρι το χρόνο που είναι δυνατή η βεβαίωση του φόρου από τη φορολογική αρχή, δηλαδή εντός του χρόνου παραγραφής της σχετικής φορολογικής αξίωσης του Δημοσίου, εκτός αν οριστικοποιηθεί εν τω μεταξύ η φορολογική εγγραφή. Από την τυχόν αποδοχή της εν λόγω ανακλήσεως αρχίζει δε η τριετής παραγραφή της αξίωσης επιστροφής του φόρου που καταβλήθηκε βάσει της ανακληθείσας δήλωσης.

      Τα παραπάνω νομολογηθέντα από το ΣτΕ δεν ανετράπησαν από τη διάταξη του άρθρου 84 παρ. 7 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος [ν.2238/1994 (Α΄151)], όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 8 παρ. 15 του ν.3842/2010 (Α΄58/23.4.2010) και ίσχυε έως την κατάργηση του από το άρθρο 72 παρ. 25 του ν.4172/2013 (Α΄167). Η εν λόγω διάταξη (του άρθρου 84 παρ. 7) όριζε ότι: «7. Η κατά του Δημοσίου απαίτηση προς επιστροφή φόρου παραγράφεται μετά τρία (3) έτη από την ημερομηνία της εμπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης ή αν υποβληθεί εκπρόθεσμα η δήλωση, μετά τρία (3) έτη από την ημερομηνία που η δήλωση αυτή όφειλε να είχε υποβληθεί. Αν υποβληθεί ανακλητική δήλωση ή δήλωση με επιφύλαξη, η αξίωση για την επιστροφή του φόρου παραγράφεται μετά τρία (3) έτη από την ημέρα της με οποιονδήποτε τρόπο αποδοχής της».

      Δεν ανετράπησαν δε τα παραπάνω γενόμενα δεκτά από το ΣτΕ διότι, όπως συνάγεται από την προπαρατιθέμενη διάταξη του άρθρου 84 παρ. 7 του ΚΦΕ, το πρώτο εδάφιό της – στο οποίο δεν γίνεται κανένας λόγος περί ανακλήσεως δηλώσεως - αναφέρεται στην περίπτωση της παραγραφής απαίτησης του φορολογουμένου προς επιστροφή φόρου που προκύπτει από την αρχική δήλωση, της οποίας η υποβολή προβλέπεται από τον Κώδικα ότι πρέπει να γίνει εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, χωρίς να αμφισβητεί ο φορολογούμενος την ορθότητα του περιεχομένου της ώστε να τίθεται θέμα προηγούμενης ανακλήσεώς της. Ενώ, αντίθετα, το δεύτερο εδάφιο – στο οποίο δεν γίνεται κανένας λόγος για προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να υποβληθεί ανακλητική δήλωση - αναφέρεται στην περίπτωση που τίθεται ζήτημα ορθότητας του περιεχομένου της δήλωσης και γίνεται χρήση από το φορολογούμενο του δικαιώματος ανακλήσεως αυτής (λόγω πραγματικής ή νομικής πλάνης) ή της διατυπώσεως επιφυλάξεως ως προς την ορθότητά της, οπότε η τριετής παραγραφή του δικαιώματος του φορολογουμένου για την επιστροφή του φόρου αρχίζει από την ημερομηνία αποδοχής της ανακλήσεως ή της επιφυλάξεως από την αρμόδια φορολογική αρχή, αφότου καθίσταται πλέον αχρεωστήτως καταβληθείς και επιστρεπτέος - εν όλω ή εν μέρει - ο φόρος που βεβαιώθηκε με βάση τη ανακληθείσα ή υπό επιφύλαξη υποβληθείσα δήλωση.

      Εξάλλου, αν ο νομοθέτης ήθελε να αποκλίνει από την ως άνω πάγια νομολογία του ΣτΕ, η οποία εξυπηρετεί την θεμελιώδη αρχή της ασφάλειας δικαίου και αποτελεί βασικό σκοπό της λειτουργίας του (βλ. ΣτΕ 4439/2012 επταμ., σκέψη 7 κ.ά.) – την οποία νομολογία εγνώριζε βέβαια ο νομοθέτης κατά το χρόνο θεσπίσεως της παραπάνω διάταξης – όφειλε, ενόψει και της εν λόγω αρχής, να ορίσει τούτο κατά τρόπο ειδικό, σαφή και συγκεκριμένο, ώστε οι φορολογούμενοι πολίτες να γνωρίζουν τι ισχύει όχι μονο για τις υποχρεώσεις τους αλλά και για τα δικαιώματά τους έναντι του Δημοσίου, ώστε να μπορέσουν να ασκήσουν αυτά εγκαίρως, πριν θεωρηθούν παραγεγραμμένα. Τέτοια βούληση του νομοθέτη – για ανατροπή πλέον της προπαρατιθέμενης πάγιας νομολογίας του ΣτΕ – δεν προκύπτει ούτε από την εισηγητική έκθεση του ν.3842/2010
      Βασίλειος Οδαμπάσογλου

      Διαγραφή

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε, αναφορικά με τα σχόλια που δημοσιεύονται ότι:
1) Δε θα δημοσιεύονται δυσφημιστικά και εξυβριστικά σχόλια
2) Δε θα δημοσιεύονται ΑΣΧΕΤΑ σχόλια σε ΑΣΧΕΤΕΣ αναρτήσεις
3) Δε θα δημοσιεύονται επαναλαμβανόμενα σχόλια στην ίδια ανάρτηση
4) Δε θα δημοσιεύονται σχόλια σε Greeklish


5) Σχόλια σε ενυπόγραφα άρθρα θα δημοσιεύονται μόνον εφόσον και αυτά είναι ενυπόγραφα.
6) Σχόλια σε ενυπόγραφο σχόλιο θα δημοσιεύονται μόνον εφόσον και αυτά είναι ενυπόγραφα.

7) ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΣΤΙΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ "ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ ΣΧΟΛΙΑ"