ΕΔΔΑ: Πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Διορισμός δικαστών στο Ανώτατο Δικαστήριο παρά τη δεσμευτική διαταγή αναστολής.

 

 

 

Πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Διορισμός δικαστών στο Ανώτατο Δικαστήριο παρά τη δεσμευτική διαταγή αναστολής. Νομοθετική παρέμβαση που κατήργησε το δικαίωμα δικαστικού ελέγχου. Παραβίαση άρθρου 6 § 1 

ΑΠΟΦΑΣΗ

Sadomski κατά Πολωνίας της 09.05.2025 (προσφ. αριθ. 56297/21) 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο προσφεύγων είναι δικαστής στο Εφετείο Βαρσοβίας από το 2013. Τον Μάιο 2018 ο Πρόεδρος της Πολωνίας ανακοίνωσε 44 κενές θέσεις στο Ανώτατο Δικαστήριο, εκ των οποίων 7 στο Αστικό Τμήμα. Ο προσφεύγων υπέβαλε υποψηφιότητα. Η διαδικασία επιλογής διεξήχθη από το Εθνικό Δικαστικό Συμβούλιο (NCJ), όπως είχε ανασυγκροτηθεί δυνάμει του νόμου της 8ης Δεκεμβρίου 2017.

Στις 28 Αυγούστου 2018 το NCJ εξέδωσε το ψήφισμα αριθ. 330/2018, με το οποίο σύστησε 7 υποψηφίους για διορισμό και απέρριψε τους λοιπούς, συμπεριλαμβανομένου του προσφεύγοντος. Ο προσφεύγων άσκησε προσφυγή ενώπιον του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου.

Την 1η Οκτωβρίου 2018 ο προσφεύγων υπέβαλε αίτημα ασφαλιστικών μέτρων. Στις 8 Οκτωβρίου 2018 το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο εξέδωσε διαταγή αναστολής της εκτέλεσης του ψηφίσματος τόσο ως προς τη σύσταση των 7 υποψηφίων όσο και ως προς την απόρριψη του προσφεύγοντος. Την ίδια ημέρα, ο Πρόεδρος του NCJ διαβίβασε το ψήφισμα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ο προσφεύγων κοινοποίησε τη δικαστική διαταγή στο NCJ και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Παρά τη δεσμευτική διαταγή αναστολής και τις εκκρεμείς προσφυγές, στις 10 Οκτωβρίου 2018 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προέβη στον διορισμό των 7 συστηθέντων υποψηφίων, παραδίδοντάς τους τα διοριστήρια και λαμβάνοντας τον όρκο τους.

Εν τω μεταξύ, νομοθετικές τροποποιήσεις είχαν περιορίσει σταδιακά το δικαίωμα δικαστικού ελέγχου. Ο νόμος της 20ής Ιουλίου 2018 προέβλεπε ότι το ψήφισμα του NCJ καθίστατο οριστικό εκτός αν όλοι οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό το προσέβαλαν. Στις 25 Μαρτίου 2019 το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική τη διάταξη περί δικαστικού ελέγχου. Ακολούθως, ο νόμος της 26ης Απριλίου 2019 κατήργησε πλήρως το δικαίωμα προσφυγής σε υποθέσεις διορισμών στο Ανώτατο Δικαστήριο και όρισε ότι οι εκκρεμείς διαδικασίες θα διακόπτονταν αυτοδικαίως.

Το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο υπέβαλε προδικαστικό ερώτημα στο ΔΕΕ. Με την απόφαση της 2ας Μαρτίου 2021 (C-824/18, A.B. κ.ά.), το ΔΕΕ έκρινε ότι οι τροποποιήσεις αντέβαιναν στο άρθρο 19(1) ΣΕΕ. Ακολουθώντας την καθοδήγηση του ΔΕΕ, το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο αρνήθηκε να διακόψει τη διαδικασία, μη εφαρμόζοντας τις αντίθετες προς το ενωσιακό δίκαιο διατάξεις.

Στις 6 Μαΐου 2021 το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση επί της ουσίας, ακυρώνοντας το ψήφισμα αριθ. 330/2018 τόσο ως προς το διορισμό των επτά υποψηφίων όσο και ως προς την απόρριψη του προσφεύγοντος. Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν είχε καμία πρακτική συνέπεια για τον προσφεύγοντα, καθώς οι διορισμοί είχαν ήδη ολοκληρωθεί.

Το ΕΔΔΑ εξέτασε την προσφυγή υπό το πρίσμα του άρθρου 6 § 1 της ΕΣΔΑ. Απέρριψε τις ενστάσεις της Κυβέρνησης περί μη εφαρμογής του άρθρου 6, βασιζόμενες στην απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της 10ης Μαρτίου 2022 (K 7/21). Εφαρμόζοντας το κριτήριο Eskelinen, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο προσφεύγων διέθετε αστικό δικαίωμα ίσης πρόσβασης σε δικαστική θέση, κατοχυρωμένο στο άρθρο 60 του Συντάγματος.

Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε ότι, ενώ η προσφυγή του προσφεύγοντος εξετάστηκε τελικά από το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, τόσο η διαταγή ασφαλιστικών μέτρων όσο και η ευνοϊκή τελική απόφαση κατέστησαν ανενεργές σε βάρος του. Οι ενέργειες της εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας ακύρωσαν το δικαστικό έλεγχο, στερώντας τις εγχώριες αποφάσεις από κάθε πρακτικό αποτέλεσμα.

Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 6 § 1 της ΕΣΔΑ.

 

 

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΤΗΣ https://www.echrcaselaw.com ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΠΟΦΑΣΗ