Σύντομη επισκόπηση των νέων διατάξεων του κληρονομικού δικαίου

 

Στις 19.5.2026 ψηφίσθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την «Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου», το οποίο θα εφαρμοστεί εν πολλοίς  στις κληρονομικές σχέσεις των προσώπων, των οποίων ο θάνατος επέρχεται τη 16η Σεπτεμβρίου 2026 ή μεταγενέστερα (άρθρο 40 νομοσχεδίου)

Κατωτέρω  επιχειρείται μια  γρήγορη επισκόπηση των νέων διατάξεων του νομοσχεδίου.  Αναφέρονται μόνον τα άρθρα στα οποία επήλθε τροποποίηση, ενώ παραλήφθηκαν τα υπόλοιπα. Στο νομοσχέδιο τα άρθρα έχουν στην πλειονότητά τους διαφορετική αρίθμηση από ό,τι είχαν παλιά, λόγω της κατάργησης ή σύμπτυξης  κάποιων άρθρων ή της προσθήκης νέων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου κρίθηκε σκόπιμο, τέθηκε επισήμανση των σημαντικών διατάξεων.

 

Ιωάννης Χήνος

 

Εφέτης

 

 

Άρθρο 1717 Σύνταξη διαθήκης από περισσοτέρους   Η σύνταξη διαθήκης από περισσοτέρους με την ίδια πράξη μπορεί να ισχύσει ως κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της τελευταίας διαφορετικά είναι άκυρη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ   Η   συνδιαθήκη δεν είναι εξ υπαρχής άκυρη αλλά μπορεί να ισχύσει ως  κληρονομική σύμβαση  (νέα άρθρα 1798 – 1807)

 

Άρθρο 1719. Ανίκανοι.   Ανίκανοι να συντάσσουν διαθήκη είναι: 1. οι ανήλικοι που δεν έ­χουν συμπληρώσει το δέκατο έ­κτο έτος· 2. όσοι βρίσκονται σε δι­καστική συμπαράσταση με πλήρη στέρηση της δικαιοπρακτικής τους ικανότητας ή με ρητή στέ­ρηση της ικανότητας να συντάσ­σουν διαθήκη· 3. όσοι κατά τον χρόνο σύνταξης της διαθήκης δεν έχουν συνείδηση των πράξεών τους ή βρίσκονται σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιο­ρίζει αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής τους. Η ανικανό­τητα των συμπαραστατουμένων αρχίζει από τη σαγμή που υπο­βλήθηκε η αίτηση ή συντάχθηκε η πράξη για την αυτεπάγγελτη εισα­γωγή της υπόθεσης προς συζή­τηση, με βάση τις οποίες διατά χθηκε η υποβολή στη δικαστική συμπαράσταση.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Πλέον το όριο σύνταξης διαθήκης είναι τα 16 έτη

 

 

Άρθρο 1723 Ανίκανος για ιδιόγραφη Ο ανήλικος και όποιος δεν είναι ικανός να διαβάζει χειρόγραφα δεν μπορούν να συντάξουν ιδιόγραφη διαθήκη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Προστέθηκε η λέξη ανήλικος

 

Άρθρο   1724   Ιδιόγραφη διαθήκη από πρόσωπα που περιθάλπονται σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας ή κοινωνικής φροντίδας   Ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία καταρτίζεται από πρόσωπα που περιθάλπονται σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας ή κοινωνικής φροντίδας κατά τη διάρκεια της περίθαλψής τους ή εντός τριών (3) μηνών από τη διακοπή της για οποιονδήποτε λόγο, είναι άκυρη κατά το μέρος που με αυτήν εγκαθίστανται κληρονόμοι νομικά ή φυσικά πρόσωπα που συνδέονται με τους φορείς αυτούς καθώς και συγγενείς προσώπων αυτών σε ευθεία γραμμή απεριόριστα ή έως τον τρίτο βαθμό σε πλάγια γραμμή εξ αίματος ή εξ αγχιστείας ή ο σύζυγος, εκτός αν πρόκειται για πρόσωπα που θα περιλαμβάνονταν στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι νέο άρθρο που θέτει περιορισμούς στη σύνταξη ιδιόγραφης διαθήκης από πρόσωπα που περιθάλπονται σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας ή κοινωνικής φροντίδας

 

Άρθρο 1725 Δημόσια διαθήκη   Η δημόσια διαθήκη συντάσσεται με δήλωση από τον διαθέτη της τελευταίας του βούλησης ενώ­πιον συμβολαιογράφου, ενώ εί­ναι παρόντες δύο (2) μάρτυρες ή δεύτερος συμβολαιογράφος και ένας (1) μάρτυρας κατά τις διατά­ξεις των άρθρων 1726 έως 1738.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1724. Οι μάρτυρες από τρεις γίνονται δύο.

 

Άρθρο 1729 Αδυναμία σύμπραξης ως μάρτυρα σε διαθήκη   Ως μάρτυρες για σύνταξη διαθήκης δεν μπορούν να συμπράττουν: 1. όποιοι δεν έχουν καθόλου όραση ή ακοή 2. συνεργάτες ή υπάλληλοι του συμβολαιογράφου 3. οι ανήλικοι που δεν έχουν συμπληρώσει το δέκατο έκτο έτος   4. όποιοι δεν γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1728 Στην περ. 3 εξαιρέθηκαν οι ανήλικοι άνω των 16 ετών, αφού πλέον μπορούν να συντάξουν διαθήκη Στην περ. 4 στο παλαιό άρθρο 1728  εξαιρούνταν οι αλλοδαποί και όσοι δεν έχουν την ικανότητα να μαρτυ­ρούν σε συμβόλαια, εφόσον διαρκεί αυτή η ανικανότητα, η παράβαση όμως της διάτα­ξης της παραγράφου αυτής δεν επιφέρει α­κυρότητα της διαθήκης.

 

Άρθρο 1731 Δήλωση της βούλησης του διαθέτη   Ο διαθέτης δηλώνει προφορικά την τελευταία του βούληση ενώπιον του συμβολαιογράφου και των λοιπών προσώπων που συμπράττουν. 0 διαθέτης μπορεί να υπαγορεύει από σχέδιο ή να κάνει χρήση σημειώσεων. Σε περίπτωση σοβαρής αναπηρίας λόγου, ο διαθέτης μπορεί να χρησιμοποιεί μηχανικά ή ηλεκτρονικά μέσα που επιτρέπουν τη φωνητική απόδοση της τελευταίας του βούλησης ή να προσλαμβάνει διερμηνέα σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 1738. Τα πρόσωπα που συμπράττουν κατά τη σύνταξη της διαθήκης πρέπει να είναι παρόντα σε όλη τη διάρκεια της πράξης. Απαγορεύεται η παρουσία κατά τη σύνταξη της διαθήκης οποιοσδήποτε άλλου, πέρα από τον διαθέτη και τα πρόσωπα που συμπράττουν.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1730. Προστέθηκε πρόβλεψη για τα άτομα με σοβαρή αναπηρία λόγου

 

Άρθρο 1737 Διαθέτης κωφός που δεν γνωρίζει ανάγνωση   Αν ο διαθέτης δηλώσει ότι είναι κωφός και δεν μπορεί να διαβάζει, η διαθήκη συντάσσεται ενώπιον τριών (3) μαρτύρων ή δεύτερου συμβολαιογράφου και δύο (2) μαρτύρων.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ   Το παλαιό άρθρο 1736 προέβλεπε πέντε και τρεις μάρτυρες αντιστοίχως

 

Άρθρο 1738 Διαθέτης που αγνοεί την ελληνική γλώσσα   Αν ο συμβολαιογράφος διαπιστώσει ότι ο διαθέτης αγνοεί την ελληνική γλώσσα ή αν ο διαθέτης δηλώσει ότι αγνοεί τα ελληνικά, προσλαμβάνεται διερμηνέας. Ως προς τον διερμηνέα εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1726 έως 1729 για τους μάρτυρες. Ο διερμηνέας ορκίζεται ότι θα διερμηνεύσει πιστά τη βούληση του διαθέτη, και μεταφράζει την πράξη, πριν από την υπογραφή της, στη γλώσσα στην οποία εκφράζεται ο διαθέτης, ενώ οι άλλοι ακούουν. Ο διερμηνέας είναι της εκλογής του διαθέτη και ορκίζεται ότι θα τηρήσει μυστικές τις διατάξεις της διαθήκης έως τη δημοσίευσή της· η παράβαση όμως αυτή δεν επιφέρει ακυρότητα της διαθήκης. Η πράξη, πέρα από όσα ορίζονται στα άρθρα 1733 και 1734, περιέχει το όνομα και το επώνυμο του διερμηνέα και τη βεβαίωση ότι τηρήθηκαν όσα ορίζονται στις παρ. 1 και 2, και υπογράφεται και από τον διερμηνέα. Περιέχει, επίσης, χωρίς όμως ποινή ακυρότητας της διαθήκης, ότι τηρήθηκαν όσα ορίζονται στην παρ. 3.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Στο παλαιό άρθρο 1737 αρκούσε η πεποίθηση του συμβολαιογράφου. Τώρα απαιτείται να διαπιστώσει την άγνοια της ελληνικής γλώσσας

 

Άρθρο 1739 Μυστική διαθήκη   Για την κατάρτιση μυστικής διαθήκης ο διαθέτης εγχειρίζει στον συμβολαιογράφο, ενώ είναι παρόντες δύο (2) μάρτυρες ή δεύτερος συμβολαιογράφος και ένας (1) μάρτυρας, έγγραφο δηλώνοντας προφορικά ότι περιέχει την τελευταία του βούληση.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Στο παλαιό άρθρο 1738 προβλέπονταν τρεις μάρτυρες

 

Άρθρο 1741 Το έγγραφο που εγχειρίζεται   Το έγγραφο που εγχειρίζεται γραμμένο από τον διαθέτη ή από άλλο πρόσωπο ή με μηχανικά μέσα, με την επιφύλαξη της περίπτωσης του άρθρου 1745, φέρει την υπογραφή του διαθέτη. Αν είναι γραμμένο ολικά ή μερικά από άλλου ή με μηχανικά μέσα, φέρει την υπογραφή του διαθέτη και σε κάθε ημίφυλλο. Η παρ. 4 του άρθρου 1721 εφαρμόζεται και εδώ.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1740.  Προβλέπεται η σύνταξη διαθήκης  και με μηχανικά μέσα

 

Άρθρο 1747 Διαθέτης που αγνοεί την ελληνική γλώσσα   Αν ο συμβολαιογράφος διαπιστώσει ότι ο διαθέτης αγνοεί την ελληνική γλώσσα ή αν ο διαθέτης δηλώσει ότι αγνοεί τα ελληνικά, εφαρμόζεται αναλόγως και στη μυστική διαθήκη το άρθρο 1738.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Στο παλαιό άρθρο 1746 αρκούσε η πεποίθηση του συμβολαιογράφου. Τώρα απαιτείται να διαπιστώσει την άγνοια της ελληνικής γλώσσας

 

Άρθρο 1749 Ανίκανος για μυστική διαθήκη   Ο ανήλικος και όποιος δεν είναι ικανός να διαβάζει δεν μπορούν να συντάξουν μυστική διαθήκη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1748 και προστέθηκε η λέξη «ανήλικος»

 

 

Άρθρα 1750 – 1752 Διαθήκη σε έκτακτες περιστάσεις (έκτακτη διαθήκη)

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Πρόκειται για τα παλαιά άρθρα 1749 – 1762 που αφορούσε  διαθήκες που συντάχθηκαν σε πλοία, εκστρατείες, αποκλεισμούς, πολιορκίες ή αιχμαλωσία.

 

Άρθρο 1753 Ανάκληση διαθήκης   Κάθε διαθήκη μπορεί να ανακληθεί: 1. με σχετική δήλωση σε μεταγενέστερη διαθήκη· αν η μεταγενέστερη ανακληθεί, η προγενέστερη διαθήκη ενεργεί σαν να μην είχε καταργηθεί· 2. με δήλωση που γίνεται ενώπιον συμβολαιογράφου με την παρουσία δύο (2) μαρτύρων και με τις λοιπές διατυπώσεις των συμβολαιογραφικών εγγράφων. Αν αυτή η δήλωση ανακληθεί, η διαθήκη ενεργεί σαν να μην είχε ανακληθεί.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Στο παλαιό άρθρο 1763 προβλέπονταν τρεις μάρτυρες

 

Άρθρο 1756 Ανάκληση μυστικής   Μυστική διαθήκη θεωρείται ότι έχει ανακληθεί, αν ο διαθέτης α ναλάβειτο έγγραφο που περιέχει την τελευταία βούλησή του και είχε εγχειρισθεί στον συμβολαιογράφο και σφραγισθεί. Αν θεωρηθεί ότι το έγγραφο αυτό έχει ισχύ ιδιόγραφης διαθήκης, η ανάληψη δεν θεωρείται ανάκλησή της. Ο διαθέτης μπορεί να ενεργήσει οποτεδήποτε την ανάληψη. Η απόδοση του εγγράφου μπορεί να γίνει μόνο προσωπικά στον διαθέτη. Για την απόδοση συντάσσεται πράξη κατά τις κοινές διατάξεις, κάτω από την πράξη της κατάρτισης της μυστικής διαθήκης.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Αντίθετα στο παλαιό άρθρο 1766 προβλεπόταν ότι η ανάληψη από το συμβολαιογράφο θεωρείτο ανάκληση ακόμα και το έγγραφο μπορούσε να θεωρηθεί ότι είχε ισχύ ιδιόγραφης διαθήκης

 

Άρθρο 1759 Δημοσίευση διαθήκης   Συμβολαιογράφος, στον οποίο υπάρχει διαθήκη, οφείλει, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να δημοσιεύσει τη διαθήκη στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών «Μητρώο Διαθηκών», που τηρείται από τους συμβολαιογραφικούς συλλόγους της χώρας. Όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη οφείλει, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να την εμφανίσει για δημοσίευση σε συμβολαιογράφο. Για τη δημοσίευση διαθήκης ο συμβολαιογράφος συντάσσει πρακτικό, στο οποίο καταχωρίζεται ολόκληρη η διαθήκη με περιγραφή των τυχόν εξωτερικών ελαττωμάτων της. Το κύρος της διαθήκης κρίνεται από το δικαστήριο. Οσυμβολαιογράφος φυλάσσει στο αρχείο του τα πρωτότυπα των διαθηκών που δημοσίευσε.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Στο παλαιό άρθρο 1769 δεν υπήρχε η   πρόβλεψη ότι το κύρος της διαθήκης κρίνεται από το δικαστήριο.

 

                                          

Άρθρο 1760 Δημοσίευση από προξενική αρχή   Προξενική αρχή, στην οποία υπάρχει διαθήκη, οφείλει, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να τη δημοσιεύσει σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 1759, συντάσσοντας πρακτικό, στο οποίο καταχωρίζεται ολόκληρη η διαθήκη και το οποίο υπογράφεται από τον προϊστάμενο και έναν υπάλληλο της προξενικής αρχής . Το πρωτότυπο της διαθήκης με το τυχόν περικάλυμμα, αφού θεωρηθεί από τον προϊστάμενο της προξενικής αρχής κατά το άρθρο 1759, προσαρ τάται στο πρακτικό και φυλάσσεται στα αρχεία της προξενικής αρχής

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Σε αντίθεση με το παλαιό άρθρο 1773, δε χρειάζεται η υπογραφή το γραμματέα της προξενικής αρχής, αλλά αρκεί οποιοσδήποτε υπάλληλος. Καταργήθηκε η πρόβλεψη ότι «και σε κάθε άλλη περίπτωση να τη δημοσιεύσει στο προξενικό γραφείο ενώπιον δύο (2) μαρτύ­ρων και του γραμματέα του προξενείου, αν υπάρχει.».

 

Άρθρο 1762   Κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας Ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία έχει δημοσιευθεί, μπορεί να κηρυχθεί κυρία από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο 1762

 

Άρθρο 1763 Παραγωγή έννομων αποτελεσμάτων ιδιόγραφης διαθήκης   Δημοσιευθείσα ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία είχε κατατεθεί προς φύλαξη από τον διαθέτη κατά το άρθρο 1722, παράγει τα έννομα αποτελέσματά της πριν από την κήρυξή της ως κυρίας. Αν δεν είχε κατατεθεί προς φύλαξη, παράγει τα έννομα αποτελέσματά της πριν από την κήρυξή της ως κυρίας μόνο αν με αυτήν τιμώνται και κατιόντες ή σύζυγος. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, πρέπει να κηρυχθεί κυρία, για να παραγάγει τα έννομα αποτελέσματά της. Το ίδιο ισχύει και αν η διαθήκη δημοσιεύθηκε μετά την πάροδο δύο (2) ετών από τον θάνατο του κληρονομούμενου, ανεξάρτητα από την ιδιότητα του τιμωμένου

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Η ιδιόγραφη διαθήκη: α) αν  έχει κατατεθεί προς φύλαξη, τότε παράγει άμεσα αποτελέσματα πριν κηρυχθεί κυρία β) αν δεν έχει κατατεθεί προς φύλαξη, τότε παράγει άμεσα αποτελέσματα αν τιμώνται ΚΑΙ  (όχι μόνον) κατιόντες ή σύζυγος. Σε διαφορετική περίπτωση πρέπει να κηρυχθεί κυρία, για να παράξει έννομα αποτελέσματα της. Το ίδιο ισχύει  αν η ιδιόγραφη διαθήκη δημοσιεύθηκε μετά την πάροδο δύο (2) ετών από τον θάνατο του κληρονομούμενου ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ανεξάρτητα από την ιδιότητα του τιμωμένου (δεν ενδιαφέρει αν είναι σύζυγος ή κατιόντες)   Το τρίτο και τέταρτο εδάφιο εφαρμόζονται από τη δημοσίευση του νομοσχεδίου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως σε όσες ιδιόγραφες διαθήκες δεν είχαν δημοσιευθεί κατά τον χρόνο δημοσίευσης του παρόντος (άρθρο 33)

 

Άρθρο 1770 Διάταξη υπέρ του συζύγου ή του συντρόφου με σύμφωνο συμβίωσης     Η διάταξη σε διαθήκη του κληρονομουμένου υπέρ του συζύγου του σε περίπτωση αμφιβολίας είναι ακυρώσιμη, αν ο μεταξύ τους γάμος είναι άκυρος ή λύθηκε όσο ζούσε ο διαθέτης, ή αν ο διαθέτης έχοντας βάσιμο λόγο διαζυγίου είχε ασκήσει την αγωγή διαζυγίου κατά του συζύγου του, ή είχε συναφθεί η συμφωνία για τη συναινετική λύση του γάμου, ή είχε υποβληθεί η κοινή ψηφιακή δήλωση κατά το άρθρο 1441. Το ίδιο ισχύει και αν είχε υπογράφει η συναινετική ή η μονομερής πράξη για τη λύση του συμφώνου συμβίωσης.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1785 προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1771 Παράλειψη μεριδούχου   Αν ο διαθέτης στη διαθήκη του παρέλειψε τον μεριδούχο που υπήρχε κατά τον θάνατό του και η ύπαρξή του κατά τη σύνταξη της διαθήκης δεν του ήταν γνωστή, ή που γεννήθηκε ή έγινε μεριδού χος μετά τη σύνταξή της, η διαθήκη είναι ακυρώσιμη κατά το μέτρο που περιορίζει την εξ αδιαθέτου μερίδα του παραλειφθέντος μεριδούχου. Η ακύρωση αποκλείεται όταν α ποδεικνύεται ότι ο διαθέτης θα προέβαινε στη σύνταξη της διαθήκης και αν γνώριζε την πραγματική κατάσταση που υπήρχε ή επήλθε.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1786 και προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1777 Διάταξη για τους φτωχούς ή απόρους   Όσα καταλείπονται στους φτωχούς ή απόρους χωρίς ειδικότερο προσδιορισμό, σε περίπτωση αμφιβολίας, θεωρείται ότι έχουν καταλειφθεί στον δήμο, στον οποίο ο διαθέτης είχε την τελευταία κατοικία ή διαμονή του και, αν αυτή δεν βρισκόταν στην Ελλάδα, θεωρείται ότι έχουν καταλειφθεί στο Δημόσιο και ξοδεύονται για τους φτωχούς ή απόρους.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Παλαιότερα (άρθρο 1792) προβλεπόταν ότι το πτωχοκομείο του δήμου ή της κοινότη­τας κατοικίας ή διαμονής και μόνον αν δεν υπήρχαν τέτοια, προβλεπόταν ο δήμος. Επίσης πλέον προβλέπεται τι συμβαίνει με τους κατοίκους του εξωτερικού

 

 

Άρθρο 1780 Παράνομη ή ανήθικη αίρεση, αίρεση αγαμίας ή χηρείας   Παράνομη ή ανήθικη αίρεση που προστίθεται σε διάταξη τελευταίας βούλησης, καθώς και αίρεση αγαμίας ή χηρείας, θεωρείται σαν να μην έχουν γραφεί.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Σε αντίθεση με το παλαιό άρθρο 1795, η αίρεση αγαμίας ή χηρείας θεωρείται (σωστά) ότι δεν έχςι γραφεί. Το ίδιο και οι αιρέσεις παράνομες και ανήθικες

 

 

Άρθρο 1785 Ιδιότητα του τιμωμένου   Αν ο διαθέτης άφησε στον τιμώμενο ολόκληρη την περιουσία, θεωρείται ότι ο τιμώμενος έχει εγκατασταθεί ως κληρονόμος, ακόμη και αν δεν ονομάστηκε κληρονόμος. Το ίδιο ισχύει σε περίπτωση αμφιβολίας αν ο διαθέτης του άφησε  ποσοστό ή ειδικά αντικείμενα τα οποία, λαμβανομένης υπόψη της αξίας της κληρονομιάς, αντιπροσωπεύουν σημαντικό τμήμα αυτής. Αν έχουν αφεθεί μόνο ειδικά αντικείμενα στον τιμώμενο, σε περίπτωση αμφιβολίας και λαμβανομένης υπόψη της αξίας αυτών σε σχέση με το σύνολο της κληρονομιάς, αυτός θεωρείται κληροδόχος, ακόμη και αν ονομάστηκε κληρονόμος.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Στο παλιό άρθρο 1800 προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

 

 

Με τα άρθρα 1798 – 1807, προβλέπεται για πρώτη φορά η κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου. Με αυτή ο διαθέτης μπορεί να συστήσει καταπίστευμα, κληροδοσία ή τρόπο και να επιλέξει το εφαρμοστέο δίκαιο στην κληρονομική του διαδοχή (οι διατάξεις αυτές δεν ανακαλούνται μονομερώς, σύμφωνα με το άρθρο 1799). Τιμώμενος μπορεί να είναι ο αντισυμβαλλόμενος ή τρίτος, ενώ μπορεί να διαθέτουν την περιουσία τους περισσότεροι (βλ. και  νέο άρθρο 1717). Μάλιστα η κληρονομική σύμβαση μπορεί να καταργήσει διαθήκη, χωρίς να γίνεται και το αντίστροφο. Ο τετιμημένος έχει δικαίωμα να ζητήσει μετά το θάνατο του διαθέτη, την ανατροπή των χαριστικών δικαιοπραξιών, στο βαθμό που τον βλάπτουν (άρθρο 1801). Η διάταξη ανακαλείται μονομερώς για όσους λόγους δικαιολογούν την αποκλήρωση (άρθρο 1804) Η σύμβαση καταρτίζεται ενώπιον Συμβολαιογράφου αυτοπροσώπως. Σε κάθε περίπτωση ο τιμώμενος έχει δικαίωμα να αποδεχθεί ή να αποποιηθεί την κληρονομιά ή την κληροδοσία μετά την επαγωγή.

 

 

Άρθρο 1798 Έννοια και κατάρτιση

Ο  κληρονομούμενος μπορεί με σύμβαση να εγκαταστήσει κληρονόμο, να συστήσει καταπίστευμα, κληροδοσία ή τρόπο και να επιλέξει το εφαρμοστέο δίκαιο στην κληρονομική του διαδοχή (κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου). Τιμώμενος μπορεί να είναι ο αντισυμβαλλόμενος ή τρίτος. Με την ίδια κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου μπορούν να διαθέτουν την περιουσία τους περισσότεροι. Η κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου καταρτίζεται ενώπιον συμβολαιογράφου με αυτοπρόσωπη παρουσία των συμβαλλόμενων. Η ικανότητα του συμβαλλόμενου που διαθέτει αιτία θανάτου την περιουσία του κρίνεται κατά τα άρθρα 1719 έως 1720.

 

Άρθρο 1799 Δεσμευτικότητα της κληρονομικής σύμβασης αιτία θανάτου

Με την επιφύλαξη του άρθρου 1804, διατάξεις της κληρονομικής σύμβασης αιτία θανάτου με τις οποίες ο συμβαλλόμενος εγκαθι στά κληρονόμο, συνιστά καταπίστευμα, κληροδοσία ή τρόπο, ή επιλέγει το εφαρμοστέο δίκαιο στην κληρονομική του διαδοχή, δεν ανακαλούνται μονομερώς.

Διατάξεις τελευταίας βούλησης πέραν εκείνων της παρ. 1 μπορούν να περιληφθούν σε κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου, αλλά ανακαλούνται ελεύθερα με μεταγενέστερη  

Ο τιμώμενος με κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου έχει δικαίωμα να αποδεχθεί ή να αποποιηθεί την κληρονομιά ή την κληροδοσία μετά την επαγωγή.

 

Άρθρο 1800 Επίδραση της κληρονομικής σύμβασης σε άλλες διατάξεις τελευταίας βούλησης

Η κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου τροποποιείται ή καταργείται με μεταγενέστερη σύμβαση μεταξύ των ίδιων συμβαλλόμενων, που καταρτίζεται σύμφωνα με το άρθρο 1798. Κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου καταργεί προγενέστερη διαθήκη μόνο κατά το μέρος που αντίκειται σε αυτή.

Διαθήκη ή κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου του κληρονομούμενου με άλλον αντισυμβαλλόμενο δεν ισχύει κατά το μέρος που αντίκειται σε προγενέστερη κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου του κληρονομουμένου.

 

Άρθρο 1801 Ελευθερία διάθεσης εν ζωή

Η κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου δεν περιορίζει την ελευθερία του κληρονομουμένου να διαθέτει την περιουσία του εν ζωή, εκτός αν συμφωνηθεί

διαφορετικά κατά το άρθρο 177. Αν ο κληρονομούμενος διαθέσει εν ζωή την περιουσία του από χα­ριστική αιτία προς βλάβη του τι­μωμένου, ο τιμώμενος έχει δικαί­ωμα μετά την επανωγή να ζητήσει με αγωγή την ανατροπή της χαρι­στικής δικαιοπραξίας. Η αγωγή α­σκείται εντός δύο (2) ετών από τη δημοσίευση της κληρονομικής σύμβασης και πάντως εντός πέντε (5) ετών από τη διάθεση

 

Αρθρο 1802 Ανάλογη εφαρμογή άρθρων

Τα άρθρα 1766 έως 1797 εφαρμόζονται αναλόγως και στις κληρονομικές συμβάσεις αιτία θανάτου. Στην περίπτωση του άρθρου 1771 η κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου είναι ακυρώσιμη στο σύνολό της, εκτός αν το δικαστήριο κρίνει διαφορετικά.

Τα άρθρα 1904 έως 1922, 1934 έως 1977 και 1978 έως 1983 εφαρμόζονται και σε καταπίστευμα, κληροδοσία και τρόπο που συνιστάται με κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου.

 

Άρθρο 1803 Ακύρωση κληρονομικής σύμβα­σης

Την ακύρωση της κληρονομικής σύμβασης αιτία θανάτου ή διάτα­ξης αυτής λόγω πλάνης, απάτης ή απειλής μπορεί να ζητήσει ο κλη­ρονομούμενος εντός της προθε­σμίας του άρθρου 157 Ακύρωση δεν χωρεί μετά τον θά­νατο του κληρονομουμένου, αν το δικαίωμα ακύρωσης είχε ήδη γεννηθεί στο πρόσωπο αυτού και κατά τον χρόνο της επαγωγής είχε αποσβεσθεί.

Αν με την ίδια κληρονομική σύμ­βαση αιτία θανάτου διαθέτουν την περιουσία τους περισσότεροι, η ακύρωση διάταξης τελευταίας βούλησης του ενός συμβαλλομέ­νου, σε περίπτωση αμφιβολίας, συνεπιφέρει την ακύρωση ολό­κληρης της σύμβασης.

 

Άρθρο 1804

Ανάκληση λόγω παραπτώματος του τιμωμένου

Ο κληρονομούμενος μπορεί να ανακαλέσει διάταξη της κληρονομικής σύμβασης αιτία θανάτου,

αν ο τιμώμενος με αυτή υποπέσει έναντι του σε παράπτωμα που, αν ήταν μεριδούχος, θα δικαιολογούσε τη στέρηση της νόμιμης μοίρας του. Η ανάκληση γίνεται με αυτοπρόσωπη δήλωση του κληρονομουμένου προς τον αντισυμβαλλόμενό του ή τους κληρονόμους του

και προς τον τιμώμενο και υπόκειται στον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου.

 

Άρθρο 1805

Κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου έναντι ανταλλάγματος εν ζωή

Αν με την κληρονομική σύμβαση ο κληρονομούμενος διαθέτει την περιουσία του αιτία θανάτου έναντι εν ζωή ανταλλάγματος του αντισυμβαλλομένου του, σε περίπτωση μη εκπλήρωσης ή μη προσήκουσας εκπλήρωσης του ανταλλάγματος  μπορεί να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση.

Δικαίωμα υπαναχώρησης έχει και ο αντισυμβαλλόμενος του κληρονομούμενου, αν συντρέχει σπουδαίος λόγος, ιδίως αν ο κληρονομούμενος διαθέτει εν ζωή την περιουσία του αντίθετα προς την κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου ή με τη συμπεριφορά του καθιστά αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερή την εκπλήρωση του ανταλλάγματος  

Η υπαναχώρηση γίνεται με δήλωση αυτού που έχει το δικαίωμα να υπαναχωρήσει προς τον αντισυμβαλλόμενό του και υπόκειται στον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου. Οι γενικές διατάξεις για την υπαναχώρηση εφαρμόζονται αναλόγως

 

Άρθρο 1806 Δημοσίευση κληρονομικής σύμβασης αιτία θανάτου

Οι διατάξεις για τη δημοσίευση διαθήκης εφαρμόζονται αναλόγως και για τη δημοσίευση κληρονομικής σύμβασης αιτία θανάτου.

Αν στην ίδια κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου διαθέτουν την περιουσία τους περισσότεροι, οι διατάξεις τελευταίας βούλησης του επιζώντος συμβαλλόμενου απαλείφονται από τη δημοσίευση, στο μέτρο που μπορούν να διαχωριστούν από εκείνες του αποβιώσαντος. Μετά τον θάνατο και του τελευταίου συμβαλλόμενου η κληρονομική σύμβαση δημοσιεύεται εκ νέου στο σύνολό της

 

Άρθρο 1807 Ακυρότητα υποσχετικών συμβάσεων που περιορίζουν την ελευθερία του διατιθέναι

 

Σύμβαση, με την οποία ο κληρονομούμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταρτίσει ή να μην καταρτίσει διάταξη τελευταίας βούλησης ή να ανακαλέσει ή να μην ανακαλέσει υφιστάμενη διάταξη τελευταίας βούλησης, είναι άκυρη.

Σύμβαση, με την οποία ο κληρονομούμενος αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταρτίσει διάταξη τελευταίας βούλησης υπέρ ορισμένου προσώπου, μπορεί να ι σχύσει ως κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου κατά τα άρθρα 1798 έως 1806, αν συνάγεται ότι τα μέρη θα την ήθελαν σε περίπτωση που γνώριζαν την ακυρότητα.

 

 

Άρθρο 1809 Δεύτερη τάξη   Στη δεύτερη τάξη καλούνται μαζί οι γονείς του κληρονομούμενου, οι αδελφοί, καθώς και τα τέκνα και οι εγγονοί αδελφών που εξέπεσαν πριν ή μετά την επαγωγή. Οι γονείς και οι αδελφοί κληρονομούν κατ' ισομοιρία. Τα τέκνα ή οι εγγονοί αδελφών που εξέπεσαν κληρονομούν κατά ρίζες. Τα τέκνα αδελφού του κληρονομουμένου, που κληρονομούν κατά ρίζες, αποκλείουν τους εγγονούς της ίδιας ρίζας. Η μερίδα του γονέα που εξέπεσε προσαυξάνει κατ' ισομοιρία τη μερίδα των αδελφών ή των τέκνων ή εγγονών αδελφών, που κληρονομούν κατά ρίζες. Αν δεν καλούνται στην κληρονομιά αδελφοί ή τέκνα ή εγγονοί αδελφών, η μερίδα του γονέα που εξέπεσε προσαυξάνει το μερίδιο του επιζώντος συζύγου. Ετεροθαλείς αδελφοί, αν συντρέχουν με γονείς ή αμφιθαλείς αδελφούς ή τέκνα ή εγγονούς αμφιθαλών αδελφών, καλούνται στο μισό της μερίδας που περιέρχεται στους αμφιθαλείς. Τα τέκνα ή οι εγγονοί ετεροθαλούς αδελφού, που εξέπεσε πριν ή μετά την επαγωγή, κληρονομούν κατά ρίζες.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Πρόκειται για το παλαιό άρθρο 1814. Προστέθηκαν δύο εδάφια στο τέλος. Σημαντικό ότι αν  δεν καλούνται στην κληρονομιά αδελφοί ή τέκνα ή εγγονοί αδελφών, η μερίδα του γονέα που εξέπεσε προσαυξάνει το μερίδιο του επιζώντος συζύγου.

 

                                          

Άρθρο 1810  Ο επιζών σύζυγος Ο επιζών σύζυγος καλείται ως κληρονόμος εξ αδιαθέτου με τους συγγενείς της πρώτης τάξης στο τρίτο της κληρονομιάς, αν συντρέχει με ένα τέκνο, και στο τέταρτο της κληρονομιάς, αν συντρέχει με δύο ή περισσότερα τέκνα. Με τους συγγενείς της δεύτερης τάξης ο επιζών σύζυγος καλείται στο μισό της κληρονομιάς. Επιπλέον, παίρνει ως εξαίρετο, ανεξάρτητα από την τάξη στην οποία καλείται, τα έπιπλα, σκεύη, ενδύματα και άλλα τέτοια οικιακά αντικείμενα που τα χρησιμοποιούσε είτε μόνος εκείνος που επιζεί είτε μαζί με τον κληρονομούμενο. Αν όμως υπάρχουν τέκνα του κληρονομουμένου, λαμβάνονται υπόψη και οι ανάγκες τους, εφόσον το επιβάλλουν οι ειδικές περιστάσεις για λόγους επιείκειας. Αν στην κληρονομιά περιλαμβάνεται ακίνητο το οποίο χρησίμευε όσο ζούσε ο κληρονομούμενος ως ο κύριος τόπος διαμονής του ίδιου και του συζύγου του, ο σύζυγος δικαιούται την αποκλειστική χρήση του ακινήτου χωρίς αντάλλαγμα για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους από τον θάνατο του κληρονομουμένου Αντί για την κληρονομική μερίδα κατά την παρ. 1, ο επιζών σύζυγος μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο της κληρονομιάς, εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη λήξη των προθεσμιών του άρθρου 1845, να λάβει την επικαρπία σε αντικείμενα της κληρονομιάς. Η επικαρπία αποσβήνεται με τον θάνατο του συζύγου και δεν μεταβιβάζεται.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ουσιώδεις αλλαγές ως προς το δικαίωμα της συζύγου του θανόντος

 

 

Άρθρο 1811 Τρίτη τάξη Αν δεν υπάρχουν συγγενείς της πρώτης και της δεύτερης τάξης, ο σύζυγος που επιζεί καλείται ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος σε ολό­κληρη την κληρονομιά.   Άρθρο 1812 Αποκλεισμός συζύγου Το κληρονομικό δικαίωμα καθώς και το δικαίωμα στο εξαίρετο του επιζώντος συζύγου αποκλείονται, αν εκκρεμεί διαδικασία για τη λύση του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση συναι­νετικού διαζυγίου πρέπει να έχει καταρτισθεί η συμφωνία για τη   λύση του γάμου ή να έχει υποβληθεί η κοινή ψηφιακή δήλωση. Αν την αγωγή διαζυγίου άσκησε ο κληρονομούμενος, ο επιζών σύζυγος στερείται τη νόμιμη μοίρα, μόνο εφόσον η αγωγή ασκήθηκε για βάσιμο λόγο.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

Άρθρο 1813 Τέταρτη τάξη   Στην τέταρτη τάξη καλούνται οι παππούδες και οι γιαγιάδες του κληρονομουμένου και από τους κατιόντες τους τα τέκνα και οι εγγονοί. Αν κατά την επαγωγή ζουν οι παππούδες και οι γιαγιάδες και των δύο γραμμών, κληρονομούν μόνο αυτοί κατ' ισομοιρία. Αν πριν ή μετά την επαγωγή εξέπεσε ο παππούς ή η γιαγιά από την πατρική ή τη μητρική γραμμή, στη θέση του υπεισέρχονται τα τέκνα και οι εγγονοί του. Αν δεν υπάρχουν τέκνα και εγγονοί, η μερίδα αυτού που εξέπεσε περιέρχεται στον παππού ή στη γιαγιά της ίδιας γραμμής και, αν δεν υπάρχει, στα τέκνα και στους εγγονούς του. Αν πριν ή μετά την επαγωγή εξέπεσαν ο παππούς και η γιαγιά, είτε από την πατρική είτε από τη μητρική γραμμή, και δεν υπάρχουν τέκνα και εγγονοί αυτών, κληρονομούν μόνο ο παππούς ή η γιαγιά ή τα τέκνα και οι εγγονοί τους από την άλλη γραμμή. Τα τέκνα κληρονομούν κατ' ισο μοιρία και αποκλείουν τους

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι η παλιά τρίτη τάξη του άρθρου 1816. Η τέταρτη τάξη του άρθρου 1817 καταργήθηκε (προπάπποι)

 

Άρθρο 1815 Διαδοχή τάξεων – προσαύξηση   Δεν καλείται στην κληρονομία κληρονόμος επόμενης τάξης, εφόσον υπάρχει κληρονόμος προηγούμενης τάξης. Αν ο εξ αδιαθέτου κληρονόμος εξέπεσε πριν ή μετά την επαγωγή και από την αιτία αυτή αυξήθηκε η μερίδα άλλου εξ αδιαθέτου κληρονόμου, το μέρος κατά το οποίο επήλθε η αύξηση θεωρείται ιδιαίτερη κληρονομική μερίδα ως προς τις κληροδοσίες ή τον τρόπο που βαρύνουν τον κληρονόμο αυτόν ή εκείνον που εξέπεσε, καθώς και ως προς την υποχρέωση συνεισφοράς.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Στο παλαιό άρθρο 1819 προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1816 Δικαίωμα αναζήτησης δωρεών, κληρονομιών και κληροδοσιών   Αν δεν κληρονομούν κατιόντες, αδελφοί, τέκνα και εγγονοί αδελφών και σύζυγος, καθένας από τους γονείς, τους παππούδες, τις γιαγιάδες, τα τέκνα ή τους εγγονούς τους, εφόσον καλούνται στην κληρονομιά ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι, δικαιούται, εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη λήξη των προθεσμιών του άρθρου 1845, να ζητήσει, κατά περίπτωση, από τον άλλο γονέα, τους παππούδες, τις γιαγιάδες, τα τέκνα ή τους εγγονούς τους της άλλης συγγενικής γραμμής, που κληρονομούν εξ αδιαθέτου, την απόδοση, εφόσον σώζονται, αντικειμένων που ανήκουν στην κληρονομιά και προέρχονται από χαριστική εν ζωή παροχή, κληρονομιά ή κληροδοσία προς τον κληρονομούμενο από πρόσωπα της ίδιας συγγενικής γραμμής. Οι δανειστές της κληρονομιάς μπορούν να ικανοποιηθούν από το αντικείμενο της χαριστικής εν ζωή παροχής και μετά την απόδοσή του στον γονέα που το ζήτησε, με την επιφύλαξη του άρθρου 1895.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο Με το  άρθρο 1816 δίνεται το δικαίωμα στους γονείς, τους παππούδες, τις γιαγιάδες, τα τέκνα ή τους εγγονούς τους,  να ζητήσουν από τον άλλο γονέα, τους παππούδες, τις γιαγιάδες, τα τέκνα ή τους εγγονούς τους της άλλης συγγενικής γραμμής, που κληρονομούν εξ αδιαθέτου, την απόδοση, εφόσον σώζονται, αντικειμένων που ανήκουν στην κληρονομιά και προέρχονται από χαριστική εν ζωή παροχή, κληρονομιά ή κληροδοσία προς τον κληρονομούμενο από πρόσωπα της ίδιας συγγενικής γραμμής.

 

Άρθρο 1817 Πέμπτη τάξη  Πρόσωπο που συ ζούσε μόνιμα σε ελεύθερη ένωση με τον κληρονομούμενο   Αν στην κληρονομιά δεν καλείται σύζυγος, το κατά το άρθρο 1810 εξαίρετο περιέρχεται στο πρόσωπο με το οποίο ο κληρονομούμενος συζούσε μόνιμα σε ελεύθερη ένωση για χρονικό διάστημα τουλάχιστον τριών (3) ετών πριν από τον θάνατό του ή χωρίς χρονικό περιορισμό, αν είχε αποκτήσει κοινά τέκνα με τον κληρονομούμενο . Αν δεν καλείται σύζυγος και στην κληρονομιά περιλαμβάνεται ακίνητο το οποίο χρησίμευε όσο ζούσε ο κληρονομούμενος ως ο κύριος τόπος διαμονής του ίδιου και του προσώπου με το οποίο εκείνος συζούσε μόνιμα σε ελεύθερη ένωση, το πρόσωπο αυτό δικαιούται υπό τις προϋποθέσεις της παρ. 1 την αποκλειστική χρήση του ακινήτου χωρίς αντάλλαγμα για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους από τον θάνατο του κληρονομουμένου. Αν στην κληρονομιά δεν καλείται σύζυγος ή συγγενής του κληρονομουμένου, αυτή περιέρχεται στο πρόσωπο με το οποίο ο κληρονομούμενος συζούσε μόνιμα σε ελεύθερη ένωση για χρονικό διάστημα τουλάχιστον τριών (3) ετών πριν από τον θάνατό του ή χωρίς χρονικό περιορισμό αν είχε αποκτήσει κοινά τέκνα με τον κληρονομούμενο και αυτά εξέπεσαν πριν ή μετά την επαγωγή. Το πρόσωπο αυτό αποκτά την κληρονομιά ήδη κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομούμενου, μόνο εφόσον το δικαστήριο της κληρονομιάς, μετά από αίτησή του, που υποβάλλεται εντός των προθεσμιών του άρθρου 1345, βεβαιώσει τις προϋποθέσεις του παρόντος.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο . Πρόβλεψη για το άτομα που ζουσαν σε ελεύθερη ένωση με το θανόντα κατά την τελευταία τριετία πριν το θάνατο

 

Άρθρο 1819 Κληροδοσία εκ του νόμου υπέρ του προσώπου που παρείχε φροντίδα στον κληρονομούμενο   Συνιστάται κληροδοσία εκ του νόμου υπέρ του προσώπου που είχε αναλάβει τη φροντίδα του κληρονομουμένου, συμβάλλοντας ου σιωδώς και χωρίς αντάλλαγμα ή αντίστοιχη νόμιμη υποχρέωση στην κάλυψη των αναγκών του, είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω άλλου, για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών κατά τα τελευταία τρία έτη πριν από τον θάνατο του κληρονομούμενου. Δικαιούχος της κληροδοσίας μπορεί να είναι και κληρονόμος ή μεριδούχος· Αντικείμενο της κληροδοσίας είναι χρηματικό ποσό, το ύψος του οποίου προσδιορίζεται με κριτήρια όπως ιδίως το είδος, η διάρκεια και η έκταση των αναγκών του κληρονομουμένου που καλύφθηκαν από τον δικαιούχο. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλουν οι περιστάσεις, να διατάξει αντί χρηματικού ποσού την αυτούσια απόδοση περιουσιακού στοιχείου της κληρονομιάς αντίστοιχης αξίας. Ο  κληρονομούμενος μπορεί με διαθήκη να αποκλείσει την κληροδοσία της πρώτης παραγράφου. Σε περίπτωση αμφιβολίας, η κληροδοσία συνίσταται και όταν ο δικαιούχος τιμάται με διάταξη τελευταίας βούλησης. Η κληροδοσία της πρώτης παραγράφου εκπληρώνεται πριν από τις λοιπές κληροδοσίες και τους τρόπους. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για τις κληροδοσίες.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο  Κληροδοσία εκ του νόμου υπέρ του προσώπου που παρείχε φροντίδα στον κληρονομούμενο

 

Άρθρο 1822 Διαδοχή στη νόμιμη μοίρα   Αν κάποιος μεριδούχος στερήθηκε ολικά ή μερικά τη νόμιμη μοίρα ή παραιτήθηκε έκτων προ τέρων από το δικαίωμα αυτής ή εξέπεσε λόγω κληρονομικής ανικανότητας ή αναξιότητας, την αξίωση της νόμιμης μοίρας ασκούν οι μεριδούχοι που έρχονται στη θέση του κατά τη σειρά της εξ αδιαθέτου διαδοχής. Στην αξίωση της νόμιμης μοίρας δεν χωρεί προσαύξηση.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1826. Προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1825 Περιορισμοί της νόμιμης μοίρας   Αν ο μεριδούχος είναι συγχρόνως και κληρονόμος και η νόμιμη μοίρα του περιορίζεται με την επιβολή καταπιστεύματος ή τον ορισμό εκτελεστή διαθήκης ή βα ρυνεται με κληροδοσία ή τρόπο, μπορεί να ζητήσει τη νόμιμη μοίρα, αν αποποιηθεί την κληρονομιά. Η προθεσμία αποποίησης αρχίζει μόλις ο μεριδούχος λάβει γνώση του περιορισμού ή του βάρους. Περιορισμός της νόμιμης μοίρας υφίσταται και όταν ο μεριδούχος εγκαθίσταται ως καταπιστευματοδόχος.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Πρόκειται εν πολλοίς για το τροποποιημένο παλιό άρθρο 1829.

 

Άρθρο 1826 Προσδιορισμός μερίδας   Για τον προσδιορισμό της εξ αδιαθέτου μερίδας με βάση την οποία υπολογίζεται η νόμιμη μοίρα, συ ναριθμούνται όσοι έχουν στερηθεί τη νόμιμη μοίρα με τη διαθήκη, όσοι έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά, όσοι έχουν παραιτηθεί εκ των προτέρων από το κληρονομικό δικαίωμα ή τη νόμιμη μοίρα και όσοι έχουν κηρυχθεί ανάξιοι ή είναι αυτοδικαίως ανίκανοι να κληρονομήσουν

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλιό άρθρο 1830, τροποποιημένο

 

Άρθρο 1827 Προσδιορισμός της κληρονομιάς   0 υπολογισμός της νόμιμης μοίρας γίνεται με βάση την κατάσταση και την αξία της κληρονομιάς κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, αφού αφαι ρεθούν τα χρέη και οι δαπάνες της κηδείας του ***. Ο μεριδούχος έχει κατά του κληρονόμου την αξίωση παροχής πληροφοριών του άρθρου 1876. Στην κληρονομιά προστίθενται, με την αξία που είχαν κατά τον χρόνο της παροχής, οτιδήποτε ο κληρονομούμενος παραχώρησε, όσο ζούσε, χωρίς αντάλλαγμα σε μεριδούχο είτε με δωρεά είτε με γονική παροχή ή με άλλο τρόπο, και επίσης οποιαδήποτε δωρεά έκανε ο κληρονομούμενος στα τελευταία πέντε (5) έτη πριν από τον θάνατό του, εκτός αν την επέβαλαν λόγοι ευπρέπειας ή ιδιαίτερο ηθικό καθήκον. Στην κληρονομιά προστίθεται και κάθε δωρεά αιτία θανάτου με την αξία που είχε κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομούμενου. Για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας του γονέα δεν συνυπολογίζεται ό,τι περιέρχεται ως εξαίρετο, σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 1810, στον σύζυγο που επιζεί. Επίσης, δεν συνυπολογίζονται τα αντικείμενα του άρθρου 1816, τα οποία προέρχονται από την άλλη συγγενική γραμμή.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1831. Αφαιρέθηκαν οι δαπάνες απογραφής. Προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο. Τα δέκα έτη έγιναν πέντε

 

                                          

Άρθρο 1830 Αξίωση κατά του λήπτη παροχής χωρίς αντάλλαγμα Εφόσον η κληρονομιά που υπάρχει κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου δεν επαρκεί για να καλύψει τη νόμιμη μοίρα, ο μεριδούχος μπορεί να ζητήσει από το πρόσωπο που δέχθηκε από τον κληρονομούμενο δωρεά αιτία θανάτου, δωρεά εν ζωή ή γονική παροχή, η οποία κατά το άρθρο 1827 υπολογίζεται στην κληρονομιά, την καταβολή του ποσού που ελλείπει για την ικανοποίηση της νόμιμης μοίρας του. Η ευθύνη του λήπτη δεν υπερβαίνει την αξία του αντικειμένου που έλαβε, όπως αυτή υπολογίζεται κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου. Ο λήπτης, αντί καταβολής ποσού, μπορεί να ικανοποιήσει τον μεριδούχο και με αυτούσια απόδοση του αντικειμένου που έλαβε. Η αξίωση ασκείται μόνο από τον μεριδούχο κατά του λήπτη ή των κληρονόμων του. Όταν στην κληρονομιά υπολογίζονται κατά το άρθρο 1827 και δωρεές αιτία θανάτου και δωρεές εν ζωή ή γονικές παροχές, η αξίωση του μεριδούχου ασκείται κατά του δωρεόδόχου εν ζωή ή του λήπτη γονικής παροχής, εφόσον αυτή δεν μπορεί να ικανοποιηθεί πλήρως από τον δωρεοδόχο αιτία θανάτου. Αν έγιναν διαδοχικές δωρεές εν ζωή ή γονικές παροχές, η αξίωση του μεριδούχου ασκείται κατά των υποχρέων κατ' αντίστροφη χρονολογική σειρά ωσότου ικανοποιηθεί πλήρως η νόμιμη μοίρα του. Αν περισσότερες δωρεές εν ζωή ή γονικές παροχές έγιναν συγχρόνως, η αξίωση του μεριδούχου ικανοποιείται σύμμετρα. Η αξίωση παραγράφεται τρία (3) έτη μετά τον θάνατο του κληρονομουμένου. Ο μεριδούχος μπορεί για την ικανοποίηση της αξίωσής του να εναγάγει με το ίδιο δικόγραφο τον κληρονόμο και τους υπόχρεους κατά την παρ. 1 υπό την αίρεση της απόρριψης της αγωγής κατά του προηγούμενου εναγομένου.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι τροποποιημένο το παλιό άρθρο 1835.

 

Άρθρο 1833 Λόγοι στέρησης της νόμιμης μοίρας   Ο διαθέτης μπορεί να στερήσει από τον μεριδούχο τη νόμιμη μοίρα αν αυτός: 1. επιβουλεύθηκε τη ζωή του διαθέτη, του συζύγου ή συντρόφου με σύμφωνο συμβίωσης ή άλλου μέλους της οικογένειάς του 2. έγινε ένοχος κακουργήματος ή σοβαρού πλημμελήματος και ιδίως ενδοοικογενειακής βίας κατά του διαθέτη ή των προσώπων που αναφέρονται στην περίπτωση 1. 3. με βαρύ παράπτωμα φάνηκε αχάριστος απέναντι στον διαθέτη ή στα αναφερόμενα στην περίπτωση 1 πρόσωπα και ιδίως αν αθέτησε κακόβουλα την υποχρέωση που είχε από τον νόμο να διατρέφει του διαθέτη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι τροποποιημένο το παλιό άρθρο 1840. Πλέον η προσβολή περιλαμβάνει και άλλα μέλη της οικογένειας του διαθέτη.  Η περίπτωση 5 «ζει βίο άτιμο ή ανήθικο, παρά τη θέληση του διαθέτη» καταργήθηκε

 

Άρθρο 1834 Στέρηση της νόμιμης μοίρας για λόγους πρόνοιας   Αν ο μεριδούχος ζει βίο άσωτο ή είναι καταχρεωμένος, ο διαθέτης μπορεί είτε να διατάξει με τη διαθήκη να περιέλθει η νόμιμη μοίρα του στους κατιόντες του μεριδούχου, εφόσον αυτοί θα καλούνταν στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, είτε να ορίσει εκτελεστή για να τη διοικεί ή και τα δύο. Η διάταξη δεν ισχύει, αν κατά τον θάνατο του διαθέτη έπαυσε να υπάρχει ο λόγος της.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλιό άρθρο 1845. Καταργήθηκε η πρόβλεψη ότι «Στη διαθήκη πρέπει να αναφέρεται ο λόγος και να λαμβάνεται πρόνοια για τη συντή­ρηση του μεριδούχου»

 

Άρθρο 1835 Λόγοι στέρησης της νόμιμης μοίρας του συζύγου   Ο  διαθέτης μπορεί να στερήσει από τον σύζυγό του τη νόμιμη μοίρα, πέρα από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 1833, αν κατά του χρόνο σύνταξης της διαθήκης είχε βάσιμο λόγο διαζυγίου. Η διάταξη δεν ισχύει, αν κατά τον θάνατο του διαθέτη έπαυσε να υφίσταται βάσιμος λόγος διαζυγίου.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλιό άρθρο 1842.  Αφαιρέθηκε ή φράση «αναγόμενο σε υπαιτιότητα του συζύγου του» και προστέθηκε το επισημασμένο

 

 

Με τα άρθρα 1838 – 1843 προβλέπεται η παραίτηση από μελλοντικά δικαιώματα κληρονομιάς. Η παραίτηση μπορεί να είναι ολική ή μερική και μάλιστα μπορεί να περιορίζει τη νόμιμη μοίρα.

 

 

 

Άρθρο 1838 Έννοια

 

Με σύμβαση είναι δυνατή η πα­ραίτηση προσώπου από μελλο­ντικά του δικαιώματα στην κληρο­νομιά του αντισυμβαλλομένου του, είτε αυτά απορρέουν από τον νόμο είτε από υφιστάμενη διάταξη τελευταίας βούλησης.

Η παραίτηση μπορεί να είναι ολική ή μερική, με ή χωρίς αντάλλαγμα.

Η παραίτηση μπορεί να περιορίζεται στο δικαίωμα της νόμιμης μοίρας

 

Άρθρο 1839 Κατάρτιση της σύμβασης

Η σύμβαση παραίτησης καταρτίζεται με αυτοπρόσωπη δήλωση των μερών ενώπιον συμβολαιογράφου χωρίς αίρεση ή προθεσμία. Αν το πρόσωπο στην κληρονομιά του οποίου αφορά η σύμβαση τελεί υπό επικουρική δικαστική συμπαράσταση, καταρτίζει τη σύμβαση χωρίς τη συναίνεση του δικαστικού συμπαραστάτη, εφόσον από τη σύμβαση αποκτά απλώς και μόνο έννομο όφελος. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις για τις δικαιο πραξίες. Ακύρωση της σύμβασης λόγω πλάνης, απάτης ή απειλής δεν χωρεί μετά την πάροδο δύο (2) ετών από τον θάνατο του κληρονομούμενου.

 

 

Άρθρο 1840 Αποτελέσματα

Κατά το μέτρο στο οποίο ισχύει η παραίτηση, ο παραιτηθείς θεωρείται σαν να μην ζούσε κατά τον χρόνο της επαγωγής.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, τα αποτελέσματα εκτείνονται και στους κατιόντες του παραιτηθέντος.

Το πρόσωπο, στην κληρονομιά του οποίου αφορά η σύμβαση, μπορεί να τιμήσει τον παραιτηθέντα με διάταξη τελευταίας βουλησης.

 

Άρθρο 1841 Παραίτηση έναντι ανταλλάγματος

Αν η παραίτηση συμφωνήθηκε έναντι ανταλλάγματος εν ζωή, δεν αναπτύσσει τα αποτελέσματά της εφόσον δεν καταβληθεί το αντάλλαγμα εντός έξι (6) μηνών από την κατάρτισή της. Το ίδιο ισχύει και αν κάποιος από τους συμβαλλόμενους αποβιώσει πριν από την καταβολή του ανταλλάγματος.

Η συμφωνία ως προς το αντάλλαγμα που καταβλήθηκε στον παραιτηθέντα θεωρείται δωρεά. Ανάκληση της συμφωνίας χωρεί κατά τις διατάξεις για την ανάκληση δωρεάς που εφαρμόζονται αναλόγως. Η δήλωση για την ανάκληση γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο και γνωστοποιείται στον παραιτηθέντα. Η ανάκληση καθιστά την παραίτηση ανίσχυρη. 0 παραιτηθείς έχει δικαίωμα υπαναχώρησης από τη σύμβαση, αν υποχρεωθεί στην απόδοση του ανταλλάγματος που έλαβε για την ικανοποίηση δανειστών του αντισυμβαλλομένου του. Η υπαναχώρηση υπόκειται στον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου και γνωστοποιείται στον αντισυμβαλλόμενο ή τους κληρονόμους του. Η υπαναχώρηση αποκλείεται μετά την πάροδο ενός (1) έτους από τον θάνατο του κληρονομουμένου.

 

Άρθρο 1842 Αντίθετη σύμβαση

Τα αποτελέσματα της σύμβασης παραίτησης αναιρούνται με αντίθετη συμφωνία των συμβαλλόμενων, που καταρτίζεται σύμφωνα με το άρθρο 1839.

 

Άρθρο 1843 Σύμβαση αποποίησης της κληρονομίας

Σύμβαση, με την οποία ο ένας συμβαλλόμενος αναλαμβάνει εκ των προτέρων την υποχρέωση να αποποιηθεί τα δικαιώματά του ή να παραιτηθεί από την αξίωση νόμιμης μοίρας στην κληρονομιά του αντισυμβαλλομένου του μετά 1 την επαγωγή, ισχύει ως σύμβαση παραίτησης από τα μελλοντικά δικαιώματά του στην κληρονομιά, αν θα ήταν έγκυρη ως τέτοια.

 

Άρθρο 1847 Ακυρότητα αποποίησης λόγω αποδοχής   Η αποποίηση είναι άκυρη, αν ο κληρονόμος έχει ρητά ή σιωπηρά δηλώσει ότι αποδέχεται την κληρονομιά. Από τη σύνταξη απο γραφής της κληρονομιάς, την καταβολή δαπανών κηδείας και την επιμέλεια για τη δημοσίευση διάταξης τελευταίας βούλησης και μόνο δεν συνάγεται τέτοια δήλωση. Πράξεις διαχείρισης της κληρονομίας κατά την παρ. 2 του άρθρου 1856 τεκμαίρεται ότι δεν συνιστούν τέτοια δήλωση.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1849 στο οποίο προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1851 Περισσότερες μερίδες   Αν ο κληρονόμος καλείται σε περισσότερες μερίδες από τον ίδιο ή από διάφορους λόγους, μπορεί να τις αποδεχθεί ή να τις αποποιηθεί όλες μαζί ή κάθε μια από αυτές χωριστά, εκτός αν ο διαθέτης διέταξε διαφορετικά. Η κατά προσαύξηση μερίδα δεν επιδέχεται χωριστή αποδοχή ή αποποίηση, εκτός από τις περιπτώσεις των άρθρων 1793 και 1816.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1853 στο οποίο προστέθηκε  το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1855 Αμετάκλητο της αποδοχής ή αποποίησης Η αποδοχή ή η αποποίηση της κληρονομιάς είναι αμετάκλητη. Η αποδοχή ή η αποποίηση που οφείλεται σε πλάνη ή απειλή ή απάτη κρίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για τις δικαιοπραξίες. Το δικαίωμα για την ακύρωση α ποσβήνεται μετά από έξι (6) μήνες. Η πλάνη σχετικά με το ενεργητικό ή το παθητικό της κληρονομιάς δεν θεωρείται ουσιώδης. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται και σε αποδοχή που συνάγεται από την παραμέληση της προθεσμίας για αποποίηση. Η ακύρωση της αποδοχής ισχύει ως αποποίηση. Η ακύρωση της αποποίησης ισχύει ως αποδοχή.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1857 στο οποίο προστέθηκε  το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1856 Η θέση του κληρονόμου πριν από την αποποίηση Διαχειριστική πράξη που έγινε από εκείνον που αποποιήθηκε, πριν από την αποποίηση της κληρονομιάς, κρίνεται απέναντι στον κληρονόμο κατά τις διατάξεις για τη διοίκηση αλλοτρίων. Η διάθεση αντικειμένου πριν από την αποποίηση της κληρονομιάς, από εκείνον που αποποιήθηκε, εφόσον δεν μπορούσε χωρίς ζημία της κληρονομιάς να αναβληθεί, καθώς και η μονομερής δικαιο πραξία τρίτου προς αυτόν ως κληρονόμο, παραμένουν ισχυρές και μετά την αποποίηση. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή άλλων ειδικών διατάξεων, όσο ο κληρονόμος έχει το δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομιά δεν μπορεί να ασκηθεί δικαστικώς εναντίον του αξίωση που στρέφεται κατά της κληρονομιάς, εκτός αν έχει διορισθεί κηδεμόνας σχο λάζουσας κληρονομιάς.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1859   στο οποίο προστέθηκε  το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1857 Κληρονομική ανικανότητα Αυτοδικαίως ανίκανος να κληρονομήσει είναι όποιος καταδικάσθηκε αμετάκλητα για τη θανάτωση, την απόπειρα θανάτωσης του κληρονομουμένου, ή την τέλεση σε βάρος του άλλου κακουργήματος που αφορά στη ζωή, στην υγεία ή στη γενετήσια ελευθερία του. Η κληρονομιά επάγεται σε εκείνον που θα είχε κληθεί, αν ο ανίκανος δεν ζούσε κατά την επαγωγή. Η επαγωγή θεωρείται ότι έγινε κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Πρόκειται για αυτοδίκαιη ανικανότητα, χωρίς ανάγκη δικαστικής απόφασης. Είναι η περίπτωση 1 του παλιού άρθρο 1860

 

Άρθρο 1858 Κληρονομική αναξιότητα Με δικαστική απόφαση κηρύσσεται ανάξιος να κληρονομήσει: 1. εκείνος που τέλεσε κάποιο από τα κακουργήματα που αναφέρονται στο άρθρο 1857, καθώς και εκείνος που από πρόθεση τέλεσε σε βάρος του κληρονομουμένου κακούργημα κατά της περιουσίας ή της ιδιοκτησίας ή σοβαρό πλημμέλημα 2. εκείνος που διέπραξε κακούργημα σε βάρος των κατιό ντων, των ανιόντων ή του συζύγου του κληρονομουμένου που αφορά στη ζωή, την υγεία ή τη γενετήσια ελευθερία τους 3. εκείνος που από πρόθεση εμπόδισε τον κληρονομούμενο να συντά ξει, ανακαλέσει ή τροποποιήσει διάταξη τελευταίας βούλησης· 4, εκείνος που με απάτη παρακίνησε ή με απειλή ανάγκασε τον κληρονομούμενο να συντάξει, ανακαλέσει ή τροποποιήσει διάταξη τελευταίας βούλησης· 5. εκείνος που από πρόθεση πλαστογράφησε, αλλοίωσε ή εξαφάνισε τη διάταξη τελευταίας βούλησης του κληρονομουμένου. Όταν καταστεί τελεσίδικη η απόφαση που κηρύσσει την αναξιότητα, η επαγωγή προς τον ανάξιο θεωρείται σαν να μην έχει επέλ θει. Η κληρονομιά επάγεται σε εκείνον που θα είχε κληθεί, αν ο ανάξιος δεν ζούσε κατά την επαγωγή. Η επαγωγή θεωρείται ότι επήλθε κατά τον θάνατο του κληρονομουμένου.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλιό άρθρο 1860 (πλην της περίπτωση 1) τροποποιημένο. Σε αντίθεση με το άρθρο 1857, εδώ απαιτείται δικαστική απόφαση.

 

                                          

Άρθρο 1859 Κήρυξη της αναξιότητας Την αγωγή για κήρυξη της αναξιότητας έχει δικαίωμα να ασκήσει όποιος έχει έννομο συμφέρον από τον παραμερισμό του αναξίου είτε μόνο αυτού του ιδίου είτε και άλλου που καλείται ύστερα από αυτόν. Το δικαίωμα άσκησης αγωγής για την κήρυξη της αναξιότητας απο σβήνεται δύο (2) έτη αφότου ο δικαιούχος έλαβε γνώση του λόγου αναξιότητας και σε κάθε περίπτωση δέκα (10) έτη από την επαγωγή προς τον ανάξιο.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Το παλιό άρθρο 1862. Προβλέπεται απόσβεση του δικαιώματος άσκησης της αγωγής (αντί παραγραφής του παλιού άρθρου)

 

                                          

Άρθρο 1860 Συγγνώμη   Ο λόγος της ανικανότητας ή της αναξιότητας αίρεται, εφόσον ο κληρονομούμενος γνωρίζοντας το παράπτωμα συγχώρησε τον δράστη με δημόσιο έγγραφο ή με διάταξη τελευταίας βούλησης

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1861 με  την επισήμανση

 

Άρθρο 1861 Εφαρμογή των διατάξεων για κληρονομική ανικανότητα και αναξιότητα Οι διατάξεις για την κληρονομική ανικανότητα και την κληρονομική αναξιότητα εφαρμόζονται αναλόγως και ως προς τον μεριδούχο, τον κληροδόχο, τον ωφελούμενο με τρόπο και τον αιτία θανάτου δωρεοδόχο.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ   Είναι το παλαιό άρθρο  1864  με τις επισημάνσεις

 

                                          

Άρθρο 1862 Περιπτώσεις διορισμού κηδεμόνα της κληρονομιάς   Αν ο κληρονόμος είναι άγνωστος ή δεν είναι βέβαιο ότι αποδέχθηκε την κληρονομιά, αναλαμβάνει την κληρονομιά κηδεμόνας, όπως ορίζει ο νόμος.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο

 

Άρθρο 1863 Εξουσία του κηδεμόνα   Ο κηδεμόνας αντιπροσωπεύει τον κληρονόμο και διαχειρίζεται την κληρονομιά όπως ορίζει ο νόμος

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ   Είναι το παλαιό άρθρο 1866. Προστέθηκε η επισήμανση και απαλείφθηκε η αναφορά «έχο­ντας την υποχρέωση να ενεργήσει τη σφρά­γιση και την απογραφή της και να λάβει κάθε συντηρητικό μέτρο καθώς και να εισπράξει τις απαιτήσεις και να καταθέσει έ­ντοκα τα χρήματα σε ασφαλή τράπεζα»

 

Άρθρο 1865 Όταν δεν βρίσκεται κληρονόμος   Αν δεν βρεθεί κληρονόμος μέσα σε προθεσμία ανάλογη προς τις περιστάσεις, το δικαστήριο της κληρονομιάς βεβαιώνει ότι δεν υπάρχει άλλος κληρονόμος, εκτός από το Δημόσιο. Η βεβαίωση δημιουργεί τεκμήριο ότι το Δημόσιο είναι εξ αδιαθέτου κληρονόμος.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο σημαντικό άρθρο για τις περιπτώσεις κληρονομιών, όπου είναι αδύνατη η ανεύρεση των κληρονόμων

 

Άρθρο 1866 Άσκηση δικαιώματος υπέρ ή κατά του Δημοσίου   Πριν από τη δικαστική βεβαίωση ότι δεν υπάρχει άλλος κληρονόμος, δεν μπορεί να ασκηθεί δικαίωμα από το Δημόσιο ή κατά του Δημοσίου ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο

 

                                          

Άρθρο 1883 Διανομή   Κάθε συγκληρονόμος έχει δικαίωμα οποτεδήποτε να ζητήσει τη διανομή της κληρονομιάς. Ο διαθέτης δεν μπορεί να απαγορεύσει τη διανομή. Κάθε συγκληρονόμος δικαιούται να ζητήσει αυτούσια τη μερίδα του στα αντικείμενα της κληρονομιάς. Σύμβαση μεταξύ συγκληρονόμων με την οποία διανέμεται η κληρονομιά, ολόκληρη ή εν μέρει, ισχύει και ως αποδοχή της κληρονομιάς από τους συμβαλλομένους. Ο κληρονομούμενος μπορεί να ορίσει με διαθήκη τον τρόπο της διανομής και ιδίως μπορεί να αναθέσει τον τρόπο της διανομής στην εύλογη κρίση τρίτου. Αν η αυτούσια διανομή ορισμένου κληρονομιαίου αντικειμένου είναι ανέφικτη ή ασύμφορη, το δικαστήριο μπορεί κατά την εύλογη κρίση του, κατόπιν αίτησης κάποιου από τους συγκληρονόμους, να επιδικάσει τη μερίδα άλλου συγκληρονόμου σε αυτόν που τη ζητεί έναντι καταβολής χρηματικού ποσού ίσου προς την αγοραία αξία της μερίδας. Αν περισσότεροι ζητήσουν την επιδίκαση του ίδιου αντικειμένου, το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, την ικανότητα καθενός για την επωφελή αξιοποίηση του αντικειμένου. Η αξία των αντικειμένων της κληρονομιάς, εφόσον είναι αναγκαίο, βρίσκεται με εκτίμηση από το δικαστήριο.   Άρθρο 1884 Έγγραφα που αφορούν στις προσωπικές σχέσεις   Έγγραφα που αφορούν στις προσωπικές σχέσεις του κληρονομουμένου ή της οικσγένειάς του ή ολόκληρη την κληρονομιά παραμένουν κοινά και παραδίδονται για φύλαξη σε έναν συγκληρονόμο που ορίζεται από το δικαστήριο της διανομής

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι τα παλιά άρθρα 18871888 με τροποποιήσεις

 

Άρθρο 1885 Ρύθμιση ως προς την οικογενειακή στέγη   Αν υπάρχει στη διανεμητέα κληρονομιά ακίνητο, το οποίο χρησίμευε ενόσω ζούσε ο κληρονομούμενος ως ο κύριος τόπος διαμονής του ίδιου και του επιζώντος συζύγου, το δικαστήριο μπορεί κατά τη διανομή της κληρονομιάς, ύστερα από αίτηση του τελευταίου, εκτιμώντας τις ειδικές περιστάσεις, να επιδικάσει την κυριότητα του ακινήτου αποκλειστικά σε αυτόν. Αν η αξία του ακινήτου κατά του θάνατο του κληρονομουμένου είναι μεγαλύτερη από την αξία της κληρονομικής μερίδας του επιζώντος συζύγου, η επιδίκαση γίνεται αφού ο τελευταίος καταβάλλει τη διαφορά. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και σε περίπτωση διανομής μόνο του ακινήτου που χρησίμευε ως οικογενειακή στέγη, αν αυτό περιήλθε σε περισσοτέρους, ανάμεσα στους οποίους είναι ο επιζών σύζυγος. Αν ο κληρονομούμενος δεν είχε σύζυγο και το διανεμητέο ακίνητο χρησίμευε ενόσω ζούσε ως ο τόπος της κύριας διαμονής του ίδιου και άλλου προσώπου που καλείται στην κληρονομιά, το δικαστήριο μπορεί, κατ' ανάλογη εφαρμογή της παρ. 1, να επιδικάσει την κυριότητα του ακινήτου αποκλειστικά στο πρόσωπο αυτό

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ   Το  παλαιό άρθρο   1889 στο οποίο προστέθηκε  το επισημασμένο εδάφιο

 

Καταργούνται τα  άρθρα 1891 – 1894 (διανομή και νέμηση ανιόντος)

 

Άρθρο 1886 Προϋποθέσεις συνεισφοράς   Οι κατιόντες, όταν κληρονομούν εξ αδιαθέτου, έχουν την υποχρέωση να συνεισφέρουν ο ένας στον άλλο ο,τιδήποτε τους προσπόρισε με δωρεά ή γονική παροχή ή οπωσδήποτε τους παραχώρησε χωρίς αντάλλαγμα ο κληρονομούμενος, όσο ζούσε, καθώς και ό,τι δαπάνησε για την επαγγελματική μόρφωσή τους, εφόσον αυτό υπερέβαλε το μέτρο που θα ανταποκρινόταν στην οικονομική κατάσταση του κληρονομουμένου. Η υποχρέωση συνεισφοράς αποκλείεται, αν ο κληρονομούμενος το όρισε με διαθήκη όταν προέβη στην παροχή ή έκανε τη δαπάνη ή μεταγενέστερα. Κάθε κατιών δικαιούται να ζητήσει από τους λοιπούς πληροφορίες σχετικά με τις παροχές ή τις δαπάνες που έγιναν προς αυτούς, ως προς τις οποίες υπάρχει υποχρέωση συνεισφοράς.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1895 τροποποιημένο

 

                                          

Άρθρο 1890 Πώς γίνεται η συνεισφορά   Η συνεισφορά γίνεται με τον υπολογισμό της αξίας της παροχής, για την οποία υπάρχει υποχρέωση συνεισφοράς, στην αξία της κληρονομιάς που πρέπει να διανεμηθεί μεταξύ των κατιόντων και την αφαίρεση κατόπιν της αξίας της από τη μερίδα εκείνου που έχει υποχρέωση συνεισφοράς. Για τον προσδιορισμό της αξίας της παροχής λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος που έγινε η παροχή. Με τη συνεισφορά δεν μεταβάλλονται οι μερίδες των κατιόντων. Ο υπόχρεος οφείλει να καταβάλει σε χρήμα στους λοιπούς, κατά την αναλογία των μερίδων τους, την αξία της παροχής που έλαβε κατά το μέτρο που υπερβαίνει την αξία της κληρονομικής του μερίδας με συνυπολογισμό και της συνεισφοράς. Το δικαστήριο μπορεί, αν το επιβάλλουν οι περιστάσεις, να διατάξει αντί χρηματικού ποσού την αυτούσια απόδοση περιουσιακού στοιχείου της κληρονομιάς ίσης αξίας. Η αξίωση συνεισφοράς παραγράφεται τρία έτη από τον θάνατο του κληρονο μουμένου.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1899 τροποποιημένο

 

                                          

Άρθρο 1891 Μεγαλύτερη αξία της παροχής που συνεισφέρεται   Αν η αξία της παροχής που πρέπει να συνεισφέρει ο κατιών είναι μεγαλύτερη από τη μερίδα που του ανήκει, δεν έχει υποχρέωση για το επιπλέον. Σε αυτή την περίπτωση ο κατιών που έλαβε την παροχή υποχρεούται να μεταβιβάσει τη μερίδα του στους λοιπούς κατιόντες, κατά την αναλογία των μερίδων τους.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ   το παλαιό άρθρο 1900 προέβλεπε «Σε τέτοια περίπτωση η κλη­ρονομιά διανέμεται μεταξύ των λοιπών κλη­ρονόμων χωρίς να υπολογίζεται η παροχή που έπρεπε να συνεισφέρει ο κατιών.»

 

                                          

Άρθρο 1892 Ευθύνη κληρονόμου 0 κληρονόμος δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς, εκτός αν δηλώσει στον γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομιάς ότι θα τη διαχειρίζεται και θα τη διαθέτει ελεύθερα, ή αν συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις του άρθρου 1895.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Σε αντίθεση με το παλιό άρθρο 1901, ο κληρονόμος κατ’ αρχάς δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς. Εξαίρεση αποτελεί το άρθρο 1895

 

Καταργούνται οι διατάξεις που αφορούν το ευεργέτημα της απογραφής (άρθρα 1902 – 1912)

 

                                          

Άρθρο 1894 Η κληρονομιά ως χωριστή ομάδα   Από τη δημοσίευση της απόφασης που διατάσσει την εκκαθάριση, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της κληρονομιάς αποχωρίζονται αυτοδικαίως από την περιουσία του κληρονόμου και αποτελούν χωριστή ομάδα που διοικείται από τον εκκαθαριστή. Απαγορεύεται μετά τον θάνατο του κληρονομουμένου η εγγραφή υποθήκης με οποιονδήποτε τίτλο, καθώς και η εγγραφή προσημείωσης υποθήκης στα κληρονομιαία ακίνητα υπέρ του κληρονόμου ή των δανειστών του.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ  το παλαιό 1914 άρθρο ανέφερε ότι απαγορεύεται «κάθε εγγραφή υποθήκης ή προσημείωσης, που έγινε στα κληρονομιαία με οποιοδήποτε τίτλο μετά  το θάνατο  του  κληρονομουμένου,  δεν  παρέχει κανένα προνόμιο έναντι των δανειστών της κληρονομίας.». Αυτό άλλαξε με το επισημασμένο εδάφιο

 

 

 

                                          

Άρθρο 1895 Επίταση της ευθύνης του κληρονόμου   Πριν από την απόφαση που διατάσσει την εκκαθάριση της κληρονομιάς, ο κληρονόμος δεν έχει δικαίωμα να διαθέτει αντικείμενα της κληρονομιάς χωρίς άδεια του δικαστηρίου, η οποία παρέχεται για σπουδαίο λόγο που αφορά τη ζωή ή την υγεία του κληρονόμου ή του συζύγου, των γονέων ή των τέκνων του, εκτός αν είχε υποβάλει τη δήλωση της παρ. 1 του άρθρου 1892. Έχει όμως δικαίωμα να αποκομίζει τα ωφελήματα της κληρονομιάς. Επίσης, έχει δικαίωμα να διαθέτει κεφάλαιο της κληρονομιάς προς τον σκοπό της ικανοποίησης των δανειστών της ή της συντήρησης των αντικειμένων της. Ο κληρονόμος ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσειςτης κληρονομιάς, αν διέθεσε αντικείμενα της κληρονομιάς κατά παράβαση της παρ. 1. Κάθε διάθεση που έγινε από τον κληρονόμο κατά παράβαση της παρ. 1 είναι άκυρη υπέρ των δανειστών της κληρονομιάς, εφόσον ματαιώνει την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους. Αν από υπαιτιότητα του κληρονόμου μειώθηκε η αξία της κληρονομιάς, οι αξιώσεις των δανειστών της μπορούν να ικανοποιηθούν και από την ατομική περιουσία του. Οι αξιώσεις των δανειστών του κληρονομούμενου και των νόμιμων μεριδούχων ικανοποιούνται πριν από την εκπλήρωση των κληροδοσιών, των τρόπων και των δωρεών αιτία θανάτου. Αν δεν τηρήθηκε η σειρά του προηγούμενου εδαφίου, ο κληρονόμος ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία για την ικανοποίηση των αξιώσεων των δανειστών του κληρονομουμένου που παραλείφθηκαν.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο που προβλέπει ευθύνη του κληρονόμου, για πράξεις του πριν την απόφαση του δικαστηρίου που διατάσσει την  εκκαθάριση της κληρονομιάς

 

Άρθρο 1896 Διορισμός εκκαθαριστή   Η απόφαση που διατάσσει την εκκαθάριση διορίζει ως εκκαθαριστή της κληρονομιάς δικηγόρο, ο οποίος περιλαμβάνεται σε ειδικό κατάλογο που τηρείται στο δικαστήριο της κληρονομιάς. Ως εκκαθαριστής δεν μπορεί να διορισθεί ο κληρονόμος ή ο δανειστής του κληρονομουμένου, ο σύζυγός του και κάθε συγγενής του εξ αίματος σε ευθεία ή πλάγια γραμμή μέχρι τον τέταρτο βαθμό. Η απόφαση για τον διορισμό του εκκαθαριστή καταχωρίζεται σε ειδικό δημόσιο βιβλίο που τηρείται στη γραμματεία του δικαστηρίου και επιδίδεται στον εκκαθαριστή με επιμέλεια της γραμματείας. Ο εκκαθαριστής οφείλει, εντός δέκα (10) ημερών από την επίδοση της απόφασης, να αποδεχθεί τον διορισμό του με δήλωση στη γραμματεία του δικαστηρίου. Αν παρέλθει η προθεσμία, θεωρείται ότι έχει αποποιηθεί. Μετά την αποδοχή του διορισμού του, ο εκκαθαριστής παραλαμβάνει από τον κληρονόμο τα αντικείμενα της κληρονομιάς και τα καταγράφει. Ο εκκαθαριστής μπορεί, οποτεδήποτε μετά την ανάληψη τον καθηκόντων του, να ζητήσει από το δικαστήριο την αντικατάστασή του για σπουδαίο λόγο. Το ίδιο δικαίωμα έχουν και τα πρόσωπα που δικαιούνται να ζητήσουν τη δικαστική εκκαθάριση της κληρονομιάς.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1915, τροποποιημένο.

 

 

Άρθρο 1897 Πρόσκληση κληρονομικών δανειστών   Ο εκκαθαριστής, μέσα σε ένα (1) μήνα από την αποδοχή του διορισμού του, δημοσιεύει στον τύπο περίληψη της απόφασης και τη δήλωση αποδοχής του διορισμού του με πρόσκληση των δανειστών της κληρονομιάς να αναγγείλουν τις απαιτήσεις τους και να υποβάλλουν τα δικαιολογητικά τους στοιχεία. Η απόφαση που διατάσσει την εκ­καθάριση καθορίζει τα σχετικά με τη δημοσίευση. Σε κάθε περί­πτωση, η περίληψη με την πρό­σκληση των δανειστών δημοσιεύ­εται σε μία εφημερίδα της πρω­τεύουσας και στο δελτίο δικαστι­κών δημοσιεύσεων. Εντός της προθεσμίας της παρ. 1 ο εκκαθαριστής γνωστοποιεί με κάθε πρόσφορο μέσο την περί­ληψη της απόφασης και τη δή­λωση αποδοχής του σε κάθε δα­νειστή που έχει εγγράφει υπο­θήκη ή προσημείωση υποθήκης ή έχει επιβάλει κατάσχεση σε ακί­νητο της κληρονομιάς ή έχει απο­κτήσει ενέχυρο που είναι γραμ­μένο σε δημόσιο βιβλίο.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1916 τροποποιημένο.

 

Άρθρο 1898 Αναγγελία δανειστών και απογραφή   Μέσα σε έξι (6) μήνες από την τελευταία δημοσίευση, που γίνεται σύμφωνα με το άρθρο 1897, όποιος θεωρεί ότι διατηρεί απαίτηση κατά της κληρονομιάς οφείλει να την αναγγείλει στον εκκα θαριστή και να υποβάλει τα δικαι ολογητικά στοιχεία. Η αναγγελία περιλαμβάνει την περιγραφή της απαίτησης και υπογράφεται από δικηγόρο, ο οποίος θεωρείται αντίκλητος του δανειστή. 0 εκκαθαριστής, αφού επαλη θεύσει τις απαιτήσεις των δανειστών που αναγγέλθηκαν, έχει υποχρέωση, μέσα σε τέσσερις (4) μήνες από την παρέλευση της προθεσμίας για αναγγελία, να ο­λοκληρώσει την απογραφή της κληρονομιάς και να συντάξει έκ­θεση. Το δικαστήριο της κληρονο­μιάς μπορεί να παρατείνει αυτή την προθεσμία για σπουδαίο λόγο. Ο εκκαθαριστής έχει υποχρέωση να καταθέσει την έκθεση απογρα φής στο δικαστήριο της κληρονο­μιάς και να τη γνωστοποιήσει στον κληρονόμο, τους δανειστές του, εφόσον ζήτησαν την εκκαθά­ριση, και τους δανειστές της κλη­ρονομιάς που αναγγέλθηκαν. Κα­θένας που έχει έννομο συμφέρον μπορεί να ασκήσει αντιρρήσεις κατά της έκθεσης απογραφής μέσα σε δέκα (10) εργάσιμες ημέ­ρες από τη γνωστοποίηση σε αυ­τόν της έκθεσης απογραφής

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1917 τροποποιημένο. Οι 4 μήνες έγιναν 6.  Η αναγγελία απαιτεί υπογραφή δικηγόρου

 

Άρθρο 1899 Έργο του εκκαθαριστή   Ο εκκαθαριστής διοικεί την ομάδα της κληρονομιάς και εισπράττει τις απαιτήσεις του κληρονομουμένου. Εφόσον είναι αναγκαίο για την ικανοποίηση των δανειστών της κληρονομιάς, ο εκκαθαριστής εκποιεί ορισμένα ή όλα τα αντικείμενα της κληρονομιάς. Για την εκποίηση ακινήτων ή επιχείρησης ή δημόσιων χρεογράφων ή μετοχών ή ομολογιών ανώνυμων εταιρειών απαιτείται άδεια του δικαστηρίου της κληρονομιάς. Τα ακίνητα εκποιούνται με πλειστηριασμό, εκτός αν το δικαστήριο διατάξει διαφορετικά. Ακίνητο που λειτουργεί ως οικογενειακή στέγη καθώς και η επιχείρηση που περιλαμβάνεται στην κληρονομιά εκποιούνται ύστερα από την εκποίηση των λοιπών αντικειμένων της κληρονομίας, εκτός αν πιθανολογείται κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις ότι η αξία αυτών δεν επαρκεί για την ικανοποίηση των δανειστών της κληρονομίας. Κάθε χρηματικό ποσό που ει σπράττεται κατατίθεται εντόκως σε ασφαλή τράπεζα. 0 εκκαθαριστής ευθύνεται για κάθε αμέλεια.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1918 τροποποιημένο

 

                                          

Άρθρο 1900 Αμοιβή εκκαθαριστή   0 εκκαθαριστής έχει δικαίωμα να λάβει από την κληρονομιά ανάλογη αμοιβή, η οποία ορίζεται από το δικαστήριο της κληρονομίας. Κάθε δαπάνη, η οποία είναι αναγκαία για την επιχείρηση συγκεκριμένης πράξης εκκαθάρισης, προκαταβάλλεται στον εκκα θαριστή από αυτόν που ζήτησε την εκκαθάριση. Αν η κληρονομιά δεν επαρκεί, οι κληρονόμοι ευθύ νονται και με την ατομική τους περιουσία για την καταβολή της αμοιβής και των δαπανών στον εκ καθαριστή. Το δικαστήριο ακούει προηγουμένως τους κληρονόμους, αν αυτό δεν είναι αδύνατο ή ιδιαίτερα δύσκολο.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1919 τροποποιημένο. Προβλέπεται ευθύνη των κληρονόμων με την ατομική τους περιουσία για την αμοιβή και τις δαπάνες του εκκαθαριστή

 

                                          

Άρθρο 1901 Επάρκεια του προϊόντος εκκαθάρισης Ο  εκκαθαριστής διανέμει το προϊόν της εκκαθάρισης, αν αυτό επαρκεί για την ικανοποίηση των απαιτήσεων των δανειστών που αναγγέλθηκαν, αφού προηγουμένως αφαιρέσει τα έξοδα της εκκαθάρισης, περιλαμβανομένης της αμοιβής του.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο

 

                                          

Άρθρο 1902 Ανεπάρκεια του προϊόντος εκκαθάρισης   Αν το προϊόν της εκκαθάρισης δεν επαρκεί για την ικανοποίηση των δανειστών που αναγγέλθηκαν, ο εκκαθαριστής έχει υποχρέωση, πριν εξοφλήσει οπουδήποτε από αυτούς, να συντάξει πίνακα κατάταξης σύμφωνα με τον νόμο. Περισσότεροι δανειστές της ίδιας κατηγορίας κατατάσσονται σύμμετρα, χωρίς να θίγονται τα προνόμια που αποκτήθηκαν κατά τον νόμο ή οι υποθήκες που είχαν εγγράφει και τα ενέχυρα που είχαν συσταθεί πριν από την απόφαση που διέταξε την εκκαθάριση της κληρονομιάς. Απαιτήσεις υπό αίρεση ή αμφίβολες κατατάσσονται τυχαία. Ο εκκαθαριστής καταθέτει τον πίνακα στη γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομιάς και τον γνωστοποιεί, μέσα σε πέντε (5) εργάσιμες ημέρες από την κατάθεση, με κάθε πρόσφορο μέσο στον κληρονόμο και τους δανειστές που αναγγέλθηκαν. Μέσα σε δέκα (10) εργάσιμες ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας, κάθε δανειστής, ο οποίος είχε αναγγείλει τις απαιτήσεις του, μπορεί να ανακόψει τον πίνακα ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου. Αν δεν ασκήθηκε ανακοπή κατά του πίνακα κατάταξης, ο εκκαθαριστής διανέμει αμέσως το προϊόν της εκκαθάρισης. Σε αντίθετη περίπτωση, ο εκκαθαριστής δεν μπορεί να ικανοποιήσει τους δανειστές των οποίων η κατάταξη προσβάλλεται με την ανακοπή

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Με το παλαιό άρθρο 1920, σε περίπτωση ανεπάρκειας της κληρονομιάς, ο εκκαθαριστής ζητούσε από το δικαστήριο να προβεί στη διανομή. Πλέον ο εκκαθαριστής, ενεργώντας όπως ο συμβολαιογράφος, συντάσσει πίνακα κατάταξης.

 

Άρθρο 1903 Πέρας εκκαθάρισης Μέσα σε (1) μήνα από την πληρωμή των δανειστών που αναγγέλθηκαν, ο εκκαθαριστής οφείλει να δηλώσει στο δικαστήριο της κληρονομιάς το πέρας της εκκαθάρισης και, εφόσον έχει απο μείνει κληρονομική περιουσία, την αποδίδει στους κληρονόμους ανάλογα με τις κληρονομικές τους μερίδες. Ο εκκαθαριστής έχει δικαίωμα επίσχεσης μέχρι την καταβολή της αμοιβής του και των δαπανών. Μετά το πέρας της εκκαθάρισης ο κληρονόμος και κάθε δανειστής της κληρονομιάς που είχε αναγγελθεί δικαιούται να ζητήσει από τον εκκαθαριστή λογοδοσία. Η αξίωση παραγράφεται μέσα σε έξι μήνες από το πέρας της εκκαθάρισης. Δανειστές που δεν αναγγέλθηκαν ικανοποιούνται, μετά το πέρας της εκκαθάρισης, μόνο στις περιπτώσεις που ο κληρονόμος ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο σχετικά με το πέρας της εκκαθάρισης και την ευθύνη του εκκαθαριστή. Σε αντίθεση με το παλιό άρθρο 1921 που αφορούσε τους δανειστές που δεν αναγγέλθηκαν  και ικανοποιούνταν μόνο  αν μετά την εξόφληση όσων αναγγέλθηκαν απομείνει κληρονομική περιουσία, πλέον ικανοποιούνται μόνον σε περίπτωση ευθύνης του κληρονόμου με την προσωπική του περιουσία

 

 

Άρθρο 1916 Χρόνος επαγωγής Η επαγωγή της κληρονομιάς στον. καταπιστευματοδόχο επέρχεται μόλις αποβιώσει ο κληρονόμος, αν ο διαθέτης δεν έταξε κάποιο άλλο γεγονός ή χρονικό σημείο. Στις περιπτώσεις του άρθρου 1905 η επαγωγή επέρχεται με τον τοκετό ή τη σύσταση του νομικού προσώπου. Σε κάθε περίπτωση, η επαγωγή στον καταπιστευματοδόχο ματαιώνεται, αν παρέλθουν (30) έτη από τον θάνατο του διαθέτη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1935   στο οποίο προστέθηκε  το επισημασμένο εδάφιο

 

Καταργήθηκαν τα άρθρα 1942 – 1955 που αφορούσαν την εκποίηση της κληρονομιάς

 

                                          

Άρθρο 1923 Έννοια   Το δικαστήριο της κληρονομιάς, ύστερα από αίτηση του κληρονόμου, του καταπιστευματοδόχου, του κληροδόχου, ή του εκτελεστή διαθήκης, δυνάμει απόφασης ή πράξης του, παρέχει πιστοποιητικό για το κληρονομικό του δικαίωμα και για τη μερίδα που του αναλογεί (κληρονομητήριο).

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Το  παλαιό άρθρο  1956 με την προσθήκη του καταπιστευματοδόχου, του κληροδόχου, ή του εκτελεστή διαθήκης

 

Άρθρο 1926 Αυτεπάγγελτη έρευνα   Ο αρμόδιος να εκδώσει το κληρονομητήριο έχει δικαίωμα να ερευνήσει με κάθε τρόπο, προκειμένου να εξακριβώσει τις δηλώσεις του αιτούντος το κληρονομητήριο, και ιδίως να διατάξει τη δημοσίευση της αίτησης καθορίζοντας και τον τρόπο δημοσίευσής της. Έχει επίσης δικαίωμα να καλέσει για να ακουσθούν πρόσωπα που είναι πιθανό να αξιώνουν κληρονομικά δικαιώματα και ιδίως πρόσωπα τα οποία θα ήταν κληρονόμοι, αν τυχόν ήταν άκυρη η διάταξη της τελευταίας βούλησης, ή πρόσωπα τα οποία εμπλέκονται σε δίκη που εκκρεμεί για το ίδιο κληρονομικό δικαίωμα. Όταν ζητείται κοινό κληρονομητήριο ή κληρονομητήριο από τον μοναδικό κληρονόμο και στη διάταξη τελευταίας βούλησης διαπιστώνονται επουσιώδεις ασάφειες ή πρόδηλα σφάλματα, που δεν αλλοιώνουν τη βούληση του κληρονομούμενου, εφόσον κανείς τιμώμενος δεν προβάλει αντιρρήσεις, ο αρμόδιος να  εκδώσει κληρονομητήριο μπορεί να το εκδώσει.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1959  στο οποίο προστέθηκε  το επισημασμένο εδάφιο

 

Άρθρο 1927 Περισσότεροι κληρονόμοι Αν υπάρχουν περισσότεροι κληρονόμοι, με αίτηση οποιοσδήποτε από αυτούς παρέχεται κοινό κληρονομητήριο. Στην περίπτωση αυτή εκείνος που το ζητεί πρέπει να αναφέρει τα ονόματα και τις μερίδες όλων των κληρονόμων, καθώς και ότι αυτοί αποδέχθηκαν την κληρονομία και ακόμη να αποδείξει τις δηλώσεις του αυτές. Επιτρέπεται η έκδοση ενιαίου κληρονομητηρίου για διαδοχικές κληρονομικές διαδοχές (πολλαπλό κληρονομητήριο).

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1960 με τροποποιημένο το τελευταίο εδάφιο

 

 

                                          

Άρθρο 1928 Περιεχόμενο του κληρονομητηρίου   Το κληρονομητήριο παρέχεται μόνο αν κριθεί ότι έχουν αποδειχθεί όσα αναφέρονται στην αίτηση. Με την επιφύλαξη του τρίτου και τέταρτου εδαφίου του άρθρου 1763, για την έκδοση κληρονομητηρίου αρκεί η δημοσίευση της ιδιόγραφης διαθήκης. Το κληρονομητήριο αναγράφει τον κληρονόμο και, αν υπάρχουν περισσότεροι, την κληρονομική μερίδα καθενός, τον καταπιστευματοδόχο, τον εκτελεστή της διαθήκης και τους όρους με τους οποίους αυτός διορίζεται, καθώς και, τις κληροδοσίες και τους τρόπους.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1961. Προστέθηκαν τα επισημασμένα εδάφια

 

                                          

Άρθρο 1930 Ισχύς των δικαιοπραξιών Κάθε δικαιοπραξία αυτού που αναγράφεται στο κληρονομητήριο ως κληρονόμος, καταπιστευματοδόχος, κληροδόχος ή εκτελεστής διαθήκης με τρίτον ή του τρίτου έναντι των προσώπων αυτών ισχύει υπέρ του τρίτου, σε όση έκταση υπάρχει το τεκμήριο του άρθρου 1929, εκτός αν ο τρίτος γνώριζε την ανακρίβεια του κληρονομητηρίου, ή την υποβολή αίτησης για αφαίρεση ή κήρυξη ανίσχυρου του πιστοποιητικού, ή τη δικαστική του ανάκληση ή τροποποίηση.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ  Σε αντίθεση με το παλιό άρθρο  1963 που απαιτούσε γνώση της δικαστικής ανάκλησης, πλέον αρκεί η γνώση της υποβολής της αίτησης στο δικαστήριο

 

Άρθρο 1962 Δικαίωμα από την κληροδοσία Ο κληροδόχος αποκτά με την κληροδοσία το ενοχικό δικαίωμα να απαιτήσει από τον βεβαρημένο την παροχή του αντικειμένου που κληροδοτήθηκε Η αξίωση παραγράφεται μετά την πάροδο διετίας, η οποία αρχίζει μόλις λήξει το έτος εντός του οποίου ο κληροδόχος πληροφορήθηκε την ύπαρξη της αξίωσης. Σε κάθε περίπτωση, η αξίωση παραγράφεται μετά την πάροδο πέντε (5) ετών από τη δημοσίευση της διαθήκης. Αν ο διαθέτης συνιστά υπέρ του κληροδόχου δικαίωμα δουλείας σε ορισμένο πράγμα που του ανή κε κατά τον χρόνο τοu θανάτου του, ο κληροδόχος το αποκτά άμεσα και αυτοδικαίως με την επιφύλαξη του άρθρου 1198.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1995 στο οποίο  προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

                                          

Άρθρο 1963 Απαλλαγή κληροδόχου   Αν η κληροδοσία συνίσταται σε απαλλαγή από εμπράγματο βάρος ή από υποχρέωση προς τον διαθέτη, ο κληροδόχος απαλλάσσεται αμέσως και αυτοδικαίως.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 1996 χωρίς το πρώτο εδάφιο «Με την επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 1198, αν βεβαρημένος με την κληροδοσία είναι ο κληρονόμος και αντικείμενο της κλη­ροδοσίας είναι ορισμένο πράγμα η δικαί­ωμα που ανήκει στο διαθέτη, εφόσον ο δια­θέτης δεν διέταξε διαφορετικά, ο κληροδό­χος το αποκτά αμέσως και αυτοδικαίως.»

 

Άρθρο 1976 Μετακληροδοσία    Ο διαθέτης μπορεί, με διάταξή του, να ορίσει ότι, από ορισμένο χρονικό σημείο ή γεγονός που επέρχεται μετά την απόκτηση της κληροδοσίας, αυτό που κληροδοτήθηκε περιέρχεται σε άλλον (μετακληροδοσία). Τέτοια υποχρέωση δεν μπορεί να επιβληθεί στον μετακληροδόχο.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Με το παλαιό άρθρο 2009 η μετακληροδοσία ίσχυε μόνο για κοινωφελή σκοπό ή υπέρ των εξ αί­ματος συγγενών του διαθέτη σε ευθεία γραμμή, ή έως και τον τρίτον βαθμό σε πλά­για γραμμή, που υπάρχουν κατά το θάνατο του βεβαρημένου πρώτου κληροδόχου.  Πλέον γίνεται χωρίς αυτόν τον περιορισμό

 

Άρθρο 1984 Διορισμός Ο διαθέτης μπορεί να ορίσει στη διαθήκη εκτελεστές ένα (1) ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Μπορεί ακόμη να αναθέσει στον εκτελεστή να ορίσει συνεκτελεστές ή διαδόχους του. Εκτελεστής μπορεί να ορισθεί και με κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 2017    στο οποίο προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

                                          

Άρθρο 1988 Πράξεις με άδεια του δικαστηρίου   Αν στις περιπτώσεις του άρθρου 1987 χρειάζεται να εκποιηθούν ακίνητα της κληρονομιάς ή κινητά σημαντικής αξίας σε σχέση με την κληρονομιά ή δημόσια χρεόγραφα ή μετοχές ή ομολογίες ανώνυμων εταιρειών ή να συνομολογηθεί δάνειο ή συμβιβασμός ή να γίνει δαπάνη που υπερβαίνει την αξία του αντικειμένου μικροδιαφοράς κατά τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ο εκτελεστής διαθήκης ενημερώνει προηγουμένως τον κληρονόμο και του τάσσει προθεσμία δύο (2) μηνών για να δηλώσει αν συναινεί. Εφόσον ο κληρονόμος συναινεί, μετά την επιχείρηση της πράξης ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς. Αν ο κληρονόμος δεν συναινεί ή παρέλθει άπρακτη η προθεσμία που του τάχθηκε, ο εκτελεστής διαθήκης μπορεί να επιχειρήσει την πράξη ύστερα από άδεια του δικαστηρίου της κληρονομιάς. Το δικαστήριο ακούει προηγουμένως τον κληρονόμο, εφόσον αυτό δεν είναι αδύνατο ή ιδιαίτερα δύσκολο. Στην περίπτωση αυτή ο κληρονόμος ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς. Αν ο εκτελεστής διαθήκης επιχειρήσει τις πράξεις της παρ. 1 χωρίς να ειδοποιήσει προηγουμένως τον κληρονόμο ή χωρίς τη συναίνεσή του ή χωρίς την άδεια του δικαστηρίου, ευθύνεται ο ίδιος για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας εις ολόκληρον με τον κληρονόμο. Δικαίωμα αναγωγής του εκτελεστή κατά του κληρονόμου αποκλείεται.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ   Είναι το παλαιό άρθρο 2021 τροποποιημένο.

 

 

Άρθρο 1989 Περιουσία περιερχόμενη σε επιτροπευόμενο ή σε συμπαραστατούμενο    Αν η περιουσία για την οποία έχει ορισθεί εκτελεστής διαθήκης περιέρχεται σε ανήλικο που τελεί υπό επιτροπεία ή σε ενήλικο που τελεί υπό δικαστική συμπαράσταση, αυτή υπόκειται στη διαχείριση του επιτρόπου ή του δικαστικού συμπαραστάτη, εκτός αν ο κληρονομούμενος όρισε με τη διαθήκη του ρητά ότι η περιουσία υπόκειται στη διαχείριση του εκτελεστή διαθήκης. Στην περίπτωση αυτή ο εκτελεστής διαθήκης υπάγεται στις διατυπώσεις και δεσμεύσεις της επιτροπείας ή της δικαστικής συμπαράστασης. Αντίθετη διάταξη της διαθήκης είναι άκυρη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Νέο άρθρο που αφορά  εκτελεστή διαθήκη κληρονομιάς περιερχόμενης σε επιτροπευόμενο ή σε συμπαραστατούμενο

 

                                          

Άρθρο 1996 Παύση του εκτελεστή διαθήκης Για σπουδαίους λόγους και ιδίως για βαριά παράβαση των καθηκό­ντων του ή ανικανότητα για δια­χείριση το δικαστήριο μπορεί, ύ­στερα από αίτηση όποιου έχει έννομο συμφέρον, να παύσει τον ε­κτελεστή, αφού προηγουμένως τον ακούσει, αν αυτό δεν είναι α­δύνατο ή ιδιαίτερα δύσκολο. Το λειτούργημα του εκτελεστή παύει αν ο κληρονόμος παρέχει ε­παρκή εγγύηση, κατά την κρίση του δικαστηρίου, ότι θα εκτελέσει τις διατάξεις της διαθήκης, για τις οποίες ορίσθηκε ο εκτελεστής.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι τα παλαιά άρθρα 2028   2031

 

                                          

Άρθρο 1997 Παύση του λειτουργήματος του εκτελεστή   Το λειτούργημα του εκτελεστή παύει με τον θάνατο ή την επερχόμενη πλήρη ή περιορισμένη ανικανότητά του για δικαιοπραξία. Το λειτούργημα του εκτελεστή παύει επίσης με την εκτέλεση των διατάξεων της διαθήκης, με την παρέλευση του προβλεπόμενου στη διαθήκη χρόνου και, σε κάθε περίπτωση, μετά την παρέλευση τριάντα ετών από τον θάνατο του διαθέτη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Είναι το παλαιό άρθρο 2029   στο οποίο προστέθηκε το επισημασμένο εδάφιο

 

Το άρθρο 118 του ΕισΝΑΚ αντικαθίσταται ως εξής «Το Δημόσιο ευθύνεται για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς μόνο με την κληρονομιά και μέχρι το ύφος του ενεργητικού της. Καμία σύγχυση δεν επέρχεται ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του Δημοσίου έναντι της κληρονομιάς. Η βεβαίωση του άρθρου 1865 του Αστικού Κώδικα εκδίδεται όπως ο νόμος ορίζει.»    Η παρ. 1 του άρθρου 118 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα, περί του κληρονομικού δικαιώματος του δημοσίου, εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση που νομικό πρόσωπο κληρονομεί εκ του νόμου με το ευεργέτημα της απογραφής.