ΕΔΔΑ: Εκδίκαση έφεσης ερήμην κατηγορουμένου λόγω Covid-19. Δικαίωμα αυτοπρόσωπης υπεράσπισης (αίτημα αναβολής)

 

 

 

 

Εκδίκαση έφεσης ερήμην κατηγορουμένου λόγω Covid-19. Δικαίωμα αυτοπρόσωπης υπεράσπισης. Μη παραβίαση άρθρου 6 §§ 1 και 3(c) 

ΑΠΟΦΑΣΗ

Vasile Rusu κατά Ρουμανίας της 04.11.2025 (προσφ. αριθ. 53021/20) 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο προσφεύγων, Ρουμάνος υπήκοος γεννηθείς το 1963, καταδικάστηκε από το Πρωτοδικείο του Arad στις 2 Απριλίου 2019 για συνέργεια σε φοροδιαφυγή και συμμετοχή lato sensu σε νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, με συνολική ποινή κάθειρξης εννέα ετών. Η δίκη στον πρώτο βαθμό διεξήχθη ερήμην του, καθώς απουσίαζε παρά τη νόμιμη κλήτευσή του. Ο προσφεύγων άσκησε έφεση, ζητώντας να του κοινοποιηθούν τα δικόγραφα στη διεύθυνσή του στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το Εφετείο της Timișoara προέβη σε επανειλημμένες προσπάθειες κλήτευσης του προσφεύγοντος: απέστειλε κλητεύσεις στη διεύθυνσή του στο Ηνωμένο Βασίλειο, κινητοποίησε τον μηχανισμό διεθνούς δικαστικής συνδρομής, τοιχοκόλλησε κλητεύσεις στο δικαστήριο και απέστειλε ηλεκτρονικά μηνύματα στις διευθύνσεις που είχαν χρησιμοποιηθεί προηγουμένως για επικοινωνία με το δικαστήριο. Οι βρετανικές αρχές επιχείρησαν να επιδώσουν την κλήτευση, αλλά ο προσφεύγων δεν εντοπίστηκε, αν και οι γείτονές του διαβεβαίωσαν ότι διέμενε στη συγκεκριμένη διεύθυνση.

Τον Απρίλιο 2020, ο προσφεύγων ζήτησε αναστολή της διαδικασίας ή αναβολή της δικασίμου της 29ης Απριλίου 2020, επικαλούμενος τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς λόγω της πανδημίας Covid-19 που τον εμπόδιζαν να ταξιδέψει από το Ηνωμένο Βασίλειο στη Ρουμανία. Ο προσφεύγων εξέφρασε την επιθυμία να παραστεί αυτοπροσώπως και να διορίσει συνήγορο της επιλογής του. Το Εφετείο απέρριψε τα αιτήματα κρίνοντας ότι αυτά αποσκοπούσαν σε παρέλκυση της διαδικασίας.

Με απόφαση της 13 Μαΐου 2020, το Εφετείο επικύρωσε την καταδίκη και την ποινή. Ο προσφεύγων άσκησε αίτηση ακύρωσης της διαδικασίας, η οποία απορρίφθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2020. Συνελήφθη και άρχισε να εκτίει την ποινή του στις 10 Μαΐου 2023.

Το ΕΔΔΑ εξέτασε την προσφυγή υπό το πρίσμα του άρθρου 6 §§ 1 και 3(c). Υπενθύμισε ότι η διεξαγωγή δίκης ερήμην του κατηγορουμένου δεν είναι από μόνη της μη συμβατή με το άρθρο 6, υπό την προϋπόθεση ότι ο κατηγορούμενος έχει τη δυνατότητα να ζητήσει επανεξέταση της υπόθεσής του όταν δεν έχει παραιτηθεί από το δικαίωμα παράστασης ούτε επιδίωξε να αποφύγει τη δίκη.

Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο προσφεύγων είχε πλήρη γνώση της ποινικής διαδικασίας σε βάρος του, έχοντας εξεταστεί τρεις φορές κατά την προανάκριση. Παρατήρησε ότι το Εφετείο εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις του καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια για την ενημέρωσή του σχετικά με τις δικασίμους. Ο προσφεύγων είχε συγκεκριμένη και επίκαιρη γνώση των εξελίξεων της διαδικασίας, όπως αποδεικνύεται από τα αιτήματά του που αναφέρονταν ρητά στις ημερομηνίες συγκεκριμένων δικασίμων.

Σχετικά με την απόρριψη του αιτήματος αναβολής, το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορούσε να αξιολογηθεί μεμονωμένα χωρίς να ληφθεί υπόψη η στάση του προσφεύγοντος σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Το Εφετείο είχε ήδη χορηγήσει αναβολή για να διορίσει ο προσφεύγων συνήγορο της επιλογής του, ευκαιρία που δεν αξιοποίησε. Σε κανένα στάδιο της διαδικασίας ο προσφεύγων δεν υπέβαλε γραπτά υπομνήματα ούτε πρότεινε αποδεικτικά μέσα. Η αιφνίδια επιθυμία του να παραστεί αυτοπροσώπως εκδηλώθηκε ακριβώς όταν, λόγω της πανδημίας Covid-19, η φυσική παρουσία του κατέστη αδύνατη.

Το Δικαστήριο σημείωσε ότι η υπόθεση αφορούσε πραγματικά περιστατικά του 2009 και ήλθε ενώπιον των δικαστηρίων το 2017. Η απόρριψη του αιτήματος αναβολής, λαμβανομένης υπόψη της συνολικής στάσης του προσφεύγοντος, δεν ήταν παράλογη. Επιπλέον, το Εφετείο απλά επικύρωσε την καταδίκη και την ποινή που είχε επιβληθεί σε πρώτο βαθμό, χωρίς να τροποποιήσει το ποινικό σκέλος.

Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις και λαμβανομένης υπόψη της διακριτικής ευχέρειας που αναγνωρίζεται στις εθνικές αρχές, η εξέταση της έφεσης ερήμην του προσφεύγοντος και η άρνηση ακύρωσης της διαδικασίας δεν συνιστούσαν δυσανάλογο μέτρο. Διαπίστωσε ομόφωνα μη παραβίαση του άρθρου 6 §§ 1 και 3(c) της ΕΣΔΑ. Δεν επιδικάστηκε χρηματική ικανοποίηση.

 

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΤΗΣ https://www.echrcaselaw.com ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΠΟΦΑΣΗ