Η αρχή της αναλογικότητας και ο δικαστικός έλεγχος της αιτιολογίας του τυπικού νόμου στην εποχή των κρίσεων

  

Ελένη Κωνσταντινίδου, Δικηγόρος, υπ. ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης

 

 

 

 

 

Η ΕΝΩΣΗ ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΤΙΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΟΨΕΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ

 

 

 

 

ΕΝΩΣΗ

      ΔΙΚΑΣΤΩΝ   &   ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ

            ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

       (ΠΡΩΗΝ ΣΧΟΛΗ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ)

              ΚΤΙΡΙΟ 6 –ΓΡΑΦΕΙΟ 210

                   ΤΗΛ: 213215 6114

          e- mail: endikeis@otenet.gr

Αθήνα, 24/02/2026

Αρ. πρωτ.:  80

 

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

 

Η ΕΝΩΣΗ ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΤΙΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΟΨΕΙ

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ

Ως δεύτερη, αναθεωρητική, Βουλή νοείται μόνον εκείνη που μετά τις εκλογές έχει τον αναγκαίο χρόνο,

Ως δεύτερη, αναθεωρητική, Βουλή νοείται μόνον εκείνη που μετά τις εκλογές έχει τον αναγκαίο χρόνο και την πλήρη δυνατότητα ολοκλήρωσης του αναθεωρητικού έργου, την πρωτοβουλία εκκίνησης του οποίου είχε αναλάβει η προηγούμενη Βουλή*

Προκόπιος Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας,  Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

 

Συνταγματική Αναθεώρηση: Τι υποστήριξαν κορυφαίοι συνταγματολόγοι στον Κύκλο Ιδεών

 

 

Στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών, που πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026 στο ξενοδοχείο King George στην Πλατεία Συντάγματος, κορυφαίοι νομικοί και πολιτικοί ανέλυσαν τις προκλήσεις της επικείμενης συνταγματικής αλλαγής και το βάθος που απαιτούν οι αλλαγές για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας στην Ελλάδα.

 

10/02/2026 

 

ΔΕΚΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

Αρχή φόρμας

ΔΕΚΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

 

Η Τρίτη Ελληνική  Δημοκρατία λειτούργησε ομαλά σε επί πενήντα χρόνια  και το Σύνταγμα  του 1975  άντεξε στους κραδασμούς της Ιστορίας. Έχει πλέον ξεκινήσει η συζήτηση για την αναγκαιότητα και την έκταση ενός νέου αναθεωρητικού διαβήματος. Μία νέα συνταγματική αναθεώρηση είναι κατά την γνώμη μου αναγκαία. Χαρακτηριστικά του νέου συντάγματος πρέπει να είναι η αμοιβαία λογοδοσία  όλων των εξουσιών και η αξιοκρατία και η διαφάνεια λειτουργίας του πολιτεύματος Προτεινόμενες για Αναθεώρηση διατάξεις του Συντάγματος :

1.-Προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων: α) συμπλήρωση των άρθρων 5 και 5^Α του Συντάγματος με άρθρο 5β, για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στην ισορροπία των εξουσιών στο ψηφιακό περιβάλλον από την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης β)  Στο άρθρο14 Σ να ενταχθεί στην προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και του τύπου και το διαδίκτυο.

Ηγεσία Δικαιοσύνης: Ήρθε η ώρα να αλλάξει ο τρόπος επιλογής της; Τι εκτιμούν ο Πρόεδρος του ΣτΕ και δύο ακαδημαϊκοί

Γιώργος Γούλας

02/02/2026

ΕνΔΕ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ώριμες οι συνθήκες για τη συνταγματική αναθεώρηση του άρθρου για τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

 

    

 

 

 

 ΕΝΩΣΗ

   ΔΙΚΑΣΤΩΝ   &   ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ

            ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

       (ΠΡΩΗΝ ΣΧΟΛΗ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ)

              ΚΤΙΡΙΟ 6 –ΓΡΑΦΕΙΟ 210

                   ΤΗΛ: 213215 6114

          e- mail: endikeis@otenet.gr

Αθήνα, 03/02/2026

Αρ. πρωτ:50

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ώριμες οι συνθήκες για τη συνταγματική αναθεώρηση  του άρθρου για τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

Είναι αναγκαία και δυνατή η Συνταγματική αναθεώρηση;

 

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

 

1.Η φράση του Αντόνιο Γκράμσι:  «Ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο νέος κόσμος πασχίζει να γεννηθεί. Ζούμε στην εποχή των τεράτων» είναι γνωστή και αρκετά χρησιμοποιημένη. Αυτό όμως που έχει καταστεί πλέον ξεκάθαρο είναι ότι έχουμε εισέλθει σε μια καινούργια πρωτόγνωρη εποχή και είναι πλέον αναγκαιότητα  ένα σύγχρονο Σύνταγμα που να τηρείται ευλαβικά, αφού το ισχύον λειτουργεί δυστυχώς σε μια ατμόσφαιρα κοινωνικής δυσπιστίας προς ίδιο το πολιτικό σύστημα, τους θεσμούς και την κοινωνία[1].

Η χώρα μας έζησε μια πρωτόγνωρη περίοδο ειρήνης και κοινοβουλευτικής σταθερότητας και ανάπτυξης με την ισχύ του επιτυχημένου Συντάγματος του 1975.Στην πραγματικότητα χωρίς την ευθύνη του ίδιου του Συντάγματος[2] διαπιστώνεται όμως  ότι υπάρχει μια  έντονη  αμφισβήτηση  της κοινωνίας για την λειτουργία των θεσμών[3],για την αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης(μετα τις συνεχείς καταδίκες από το ΕΔΔΑ για παραβίαση του άρθρου 6 παρ 1 της ΕΣΔΑ),για την κακονομία πολυνομία[4] και ανομία. Όμως όπως  είπε ο τ. Προέδρος του ΣτΕ κ Α. Ράντος «Η Δικαιοσύνη είναι ο μόνος κοινωνικά αποδεκτός τρόπος επίλυσης των διαφορών σε μία δημοκρατική κοινωνία. Ο άλλος είναι η βία»[5] είναι θεμέλιο για την λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και ιδίως στην δικαιοσύνη.

"Βγάζοντας τα γυαλιά των σκοπιμοτήτων"

 

Παναγιώτης Λυμπερόπουλος

Αντιπρόεδρος Αρείου Πάγου 

  

ΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ -ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΝ ΟΨΕΙ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ (4)

 

ΑΝΤΩΝΗΣ Π. ΑΡΓΥΡΟΣ

 

1.-Οι Ανεξάρτητες Αρχές είναι ενταγμένες στο νομικό πρόσωπο του Κράτους δηλαδή κατά την κατά το Σύνταγμα διάκριση των εξουσιών(άρθρο 26) στην εκτελεστική λειτουργία του Πολιτεύματος που σαφώς διακρίνεται την δικαστικής λειτουργίας.  

Οι Ανεξάρτητες Αρχές διακρίνονται σαφώς α)σε Συνταγματικά Κατοχυρωμένες Ανεξάρτητες Αρχές(Ν.3051/2002, Ν. 4055/2012,Ν. 4139/2013και β) τις Ανεξάρτητες Αρχές που ρυθμίζονται από την κοινή νομοθεσία.

5 προτάσεις για την αναμόρφωση των διατάξεων του Συντάγματος για την ποινική ευθύνη υπουργών

 

Το ακόλουθο κείμενο αποτελεί εισήγηση της εκδήλωσης του οργανισμού Έρευνας και Ανάλυσης «Διανεοσις» με θέμα "Προτάσεις για τη Συνταγματική Αναθεώρηση Εκτελεστική Λειτουργία:
ΠτΔ-Κυβέρνηση-Δημόσια Διοίκηση "

https://www.dianeosis.org/wp-content/uploads/2025/09/protaseis_anatheorisis_syntagmatos-ektelestiki-leitourgia_01.09.pdf

Ηλίας Δαγκλής

 Δ.Ν., Εισαγγελέας Πρωτοδικών

 

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ (3)

 

 

ΖΗΤΗΜΑΤΑ  ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ.

 

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

 

 

 

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ (2)

 

 

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΚΑΘΕ ΜΟΡΦΗΣ ΠΡΟΝΟΜΙΟΥ Η ΑΣΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΟΥΣ.(ΑΡΘΡΑ 62 ΚΑΙ 86 ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ)

Εισαγωγικά: Η ύπαρξη στο Σύνταγμα μας ειδικών διατάξεων ως προς την ποινική ευθύνη των μελών της κυβέρνησης και των υφυπουργών, αλλά και των βουλευτών προβλέπουν επιτρεπτές αποκλίσεις σε σχέση με τα γενικώς ισχύοντα κατά την ποινική νομοθεσία. Οι ειδικές αυτές διατάξεις λειτουργούν ως θεσμική εγγύηση, προκειμένου τα μέλη της κυβέρνησης και οι υφυπουργοί να μπορούν να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, χωρίς να παρεμποδίζονται από προσχηματικές ποινικές διώξεις που καταλήγουν να είναι πολιτικές. Η λειτουργία των ρυθμίσεων αυτών δεν υπήρξε επιτυχής, ως προς την δημιουργία αισθήματος δικαίου στην κοινή γνώμη[1]. Θεωρούμε ότι πρέπει να αντικατασταθούν οι συνταγματικές ρυθμίσεις αυτές, με στόχο αφ’ ενός μεν να γίνουν πιο αποτελεσματικές, αφετέρου το ζήτημα της ποινικής ευθύνης να  οδηγεί πάντοτε στον φυσικό δικαστή, αλλά και ταυτόχρονα να αποφεύγονται οι προσχηματικές ποινικές διώξεις που καταλήγουν να είναι πολιτικές.

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ (1)

 

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ ΠΛΕΟΝ Ο ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΣ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜATIΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ

ΝΟΜΩΝ και των «interna corporis».

 

ΑΝΤΩΝΗΣΠ.ΑΡΓΥΡΟΣ

 

1.Η αρχή του Κράτους Δικαίου (άρθρα 1 παρ 3, 2 παρ. 1 και 25 παρ. 1 εδ. α' του Συντάγματος (βλ. ΣτΕ Ολομέλεια 1738/2017, ΣτΕ 732/2019 επτ., 2669/2022, 1056­1058/2020 κ.ά.)επιβάλλει την καλή νομοθέτηση[1] και τον πολιτικό έλεγχο συνταγματικότητος των νόμων(από τον ΠτΔ3[2] και την Βουλή[3]). Άλλωστε κατά το άρθρο 1 παρ 3 του Συντάγματος, όλες οι εξουσίες πρέπει να ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα. Συνεπώς δεν είναι επιτρεπτή η αντίθετη με το Σύνταγμα νομοθέτηση[4].

ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ : 50 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΗΦΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 1975 (7/11.6.1975)

 

 

 

ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ :

• 50 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΗΦΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 1975 (7/11.6.1975)

• ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ.

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

Περί του άρθρου 86 του Συνταγματος

  Βασίλειος Σταματόπουλος, Δικηγόρος παρ΄ Αρείω Πάγω,

 

 

 Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών 

 

 

 

Το Σύνταγμα της Τροιζήνας του 1827, η δολοφονία του Καποδίστρια και η επέκεινα πορεία προς την «ελέω Θεού» απόλυτη Μοναρχία του Όθωνα

 

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

 

 

 

Η αποτελεσματική απονομή της Δικαιοσύνης ως πρόβλημα συλλειτουργίας του Κοινοβουλίου, της Διοίκησης και του Δικαστηρίου

 

Μιχάλης Ν.Πικραμένος, Πρόεδρος Συμβουλίου της Επικρατείας, Καθηγητής Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.

 

Βασικές προτεραιότητες μιας στοχευμένης συνταγματικής αναθεώρησης

  Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

 

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ.

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

 

 

 

Το Σύνταγμα της Ελλάδας με βάση το άρθρο 110 παρ. 2 προβλέπει ότι "η ανάγκη της αναθεώρησης του Συντάγματος διαπιστώνεται με απόφαση της Βουλής που λαμβάνεται, ύστερα από πρόταση πενήντα τουλάχιστον βουλευτών". Στην παρ6 αναφέρεται:. "Δεν επιτρέπεται αναθεώρηση του Συντάγματος πριν περάσει πενταετία από την περάτωση της προηγούμενης."Η τελευταία Αναθεώρηση ολοκληρώθηκε με την δημοσίευση του Ψηφίσματος της 25ης Νοεμβρίου 2019 της Θ’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων, που δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. 187/Α’/28.11.2019). Ήδη είναι ώριμος ο χρόνος για μια νέα Αναθεώρηση.