Η Εντροπία της Ιδιωτικότητας: Μπορούν τα Δεδομένα να Είναι Πραγματικά Ανώνυμα;

 

6.2.2026

Σπυριδούλα Καρύδα

Δικηγόρος για προσωπικά δεδομένα

Λαμβάνοντας υπόψη το Digital Omnibus και την προτεινόμενη τροποποίηση του ορισμού των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μία σκέψη επανέρχεται διαρκώς:
Μήπως η ΕΕ προσπαθεί απεγνωσμένα να ευθυγραμμιστεί με την αμερικανική αντίληψη περί προσωπικών δεδομένων; Και, αν ναι, θα μπορούσε το ΔΕΕ (CJEU) να αποτελέσει μέρος αυτού του μετασχηματισμού; Ό,τι κι αν λέμε, φανταζόμαστε ή επιθυμούμε, υπάρχει ένα όριο: η κατανόηση του δικαίου προστασίας δεδομένων από το ΔΕΕ.

Ο καθηγητής Reidenberg, ήδη από το 1993,[1] επεσήμανε ότι:
«Οι ευρωπαϊκές χώρες αντιλαμβάνονται τη ρύθμιση της προστασίας δεδομένων ως πεδίο του “δημόσιου δικαίου” και ορίζουν ουσιαστικά δικαιώματα και υποχρεώσεις με τρόπο που αντανακλά ένα κρατοκεντρικό όραμα διακυβέρνησης… Η αμερικανική προσέγγιση, αντιθέτως, θεμελιώνεται σε αρχές ιδιωτικών δικαιωμάτων και σε μια ελευθεριακή αντίληψη της διακυβέρνησης».

Όποια κι αν είναι η περίπτωση, δεν θα πρέπει ποτέ να χάνουμε από τα μάτια μας το γεγονός ότι όλα ξεκινούν από ένα μικρό, απειροελάχιστο κομμάτι δεδομένου. Το ιδιωτικό–δημόσιο δίλημμα είναι σήμερα θολό, καθώς τα όριά του δεν είναι πλέον σαφή. Από την άλλη πλευρά, πόση «πληροφορία» κρύβεται μέσα σε ένα μικρό κομμάτι δεδομένου; Και θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει η σημασιολογική ή η συντακτική του αξία;

Τα ψευδωνυμοποιημένα δεδομένα μπορεί να έχουν απωλέσει το σημασιολογικό τους νόημα, όχι όμως τη συντακτική τους δομή. Το πρόβλημα έγκειται, μεταξύ άλλων, στο ότι έτσι συχνά δεν θα απαιτείται πλέον προστασία για ψευδωνυμοποιημένα δεδομένα, ακόμη και όταν άλλοι υπεύθυνοι επεξεργασίας θα μπορούσαν ενδεχομένως να αποκαταστήσουν εκ νέου τη σύνδεση των δεδομένων με τα πρόσωπα. [2]Ωστόσο, εκείνο που είναι τεχνικά ανέφικτο σήμερα, ενδέχεται κάλλιστα να καταστεί εφικτό αύριο. [3]

Ίσως ήρθε η στιγμή να στραφούμε στα μαθηματικά  και στον στοχασμό του Shannon : Η πληροφορία απλώς υπάρχει, ανεξάρτητα από την ανθρώπινη νόηση. [4]

 

[1] Joel R. Reidenberg, Rules of the Road for Global Electronic Highways: Merging the Trade and Technical Paradigms, 6 Harv.J.L. Be Tech. 287, 302 (1993).

[2] Kneuper, R. Anmerkungen zum Vorschlag der EU-Kommission für einen “Digital Omnibus”. Datenschutz Datensich 50, 53 (2026). https://doi.org/10.1007/s11623-026-2203-y.

[3] Joined Cases C‑793/19 and C‑794/19 Space Net, AG Opinion, para 70; Karg in: NK-DatenschutzR, DS-GVO Art.4 Nr.1, mn.22.

[4] Shannon, A Mathematical Theory of Communication, The Bell System Technical Journal,1948.

 

https://lawreview.gr/2026/02/06/%ce%b7-%ce%b5%ce%bd%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%80%ce%af%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b9%ce%b4%ce%b9%cf%89%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1%cf%82-%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%81%ce%bf%cf%8d%ce%bd/