Στην ΕΕ, τα φυσικά πρόσωπα και οι εταιρείες έχουν το δικαίωμα να παρέχουν και να λαμβάνουν υπηρεσίες διασυνοριακά, χωρίς διακρίσεις ή αδικαιολόγητους περιορισμούς. Πράγματι, η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών είναι μία από τις τέσσερις ελευθερίες που κατοχυρώνονται στην ιδρυτική συνθήκη της ΕΕ, η οποία υπογράφηκε στη Ρώμη πριν από σχεδόν 70 χρόνια. Προωθεί την οικονομική ολοκλήρωση και τον ανταγωνισμό, και αποτελεί πυλώνα της ενιαίας αγοράς της Ένωσης.

Μολονότι ο τομέας των υπηρεσιών αντιστοιχεί επί του παρόντος περίπου στο 70 % της εθνικής παραγωγής, όπως μετράται με βάση το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) και την απασχόληση στην ΕΕ, οι υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν μόλις το 20 % περίπου των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ χωρών της ΕΕ. Τα τελευταία χρόνια, οι υπηρεσίες πασχίζουν να δρέψουν τους καρπούς της ενιαίας αγοράς. Το ΕΕΣ αξιολόγησε κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατόρθωσε να άρει τα εμπόδια στη μεγέθυνση και την ανάπτυξη των υπηρεσιών στην ΕΕ. Μη χάσετε την έκθεση που θα δημοσιευθεί σε λίγες εβδομάδες.

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκονται σημαντικές αποκλίσεις στις εθνικές απαιτήσεις αδειοδότησης και πιστοποίησης, οι οποίες καθιστούν δυσχερή και δαπανηρή για τις επιχειρήσεις την παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος μέλος. Μόλις πριν από λίγα χρόνια, η ίδια η Επιτροπή διαπίστωσε σε μελέτη της ότι περίπου το 60 % των εμποδίων στην ενιαία αγορά υπηρεσιών που είχαν εντοπιστεί για πρώτη φορά το 2002 συνέχιζαν να υφίστανται 20 χρόνια μετά. Αυτά τα από μακρού υφιστάμενα εμπόδια εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για την επιχειρηματική δραστηριότητα και τον ανταγωνισμό των τιμών. Σε αυτά συγκαταλέγονται οι αποκλίσεις στους εθνικούς κανονισμούς, οι επαχθείς διοικητικές διαδικασίες και οι περιορισμοί στην κινητικότητα των εργαζομένων.

Ο έλεγχός μας διενεργείται ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές μελέτες και αναζητούνται ρηξικέλευθες λύσεις για να βρεθεί διέξοδος. Ενδεικτικά, σε πρόσφατη μελέτη(opens in new window) ομάδας προβληματισμού του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής επισημαίνεται ότι με την περαιτέρω ολοκλήρωση των υπηρεσιών υπάρχουν σημαντικά οικονομικά οφέλη που θα μπορούσαν να αποκομιστούν, αν αξιοποιηθεί το μέχρι τώρα αναξιοποίητο δυναμικό. Στην ανάλυση της Επιτροπής εκτιμάται ότι οι φιλόδοξες πρόσθετες μεταρρυθμίσεις στον τομέα των υπηρεσιών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πρόσθετη ανάπτυξη της τάξης του 2,5 % του ΑΕΠ της ΕΕ έως το 2027. Επιπλέον, η έκθεση του Mario Draghi του 2024 σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας προβλέπει ότι, στο μέλλον, η ανάπτυξη του ενδοενωσιακού εμπορίου θα προέρχεται από τον τομέα των υπηρεσιών. Ωστόσο, ο κανονιστικός φόρτος για τις εταιρείες της ΕΕ είναι υψηλός και συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με την έκθεση του Enrico Letta σχετικά με το μέλλον της ενιαίας αγοράς, εκκρεμεί η άρση σημαντικών εμποδίων προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της ενιαίας αγοράς υπηρεσιών.

Ο έλεγχός μας διενεργείται περίπου 10 χρόνια αφότου εξετάσαμε για πρώτη φορά την οδηγία της ΕΕ για τις υπηρεσίες και έρχεται να εμπλουτίσει τις πρόσφατες εργασίες μας σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Αυτή τη φορά, ανατρέξαμε μέχρι το 2015, εστιάζοντας στις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή από το 2020. Στη νέα ειδική έκθεσή μας, που θα βασίζεται σε ελεγκτικά τεκμήρια, θα διατυπώσουμε συστάσεις όσον αφορά τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν. Ευελπιστούμε οι παρατηρήσεις μας να φανούν χρήσιμες στην Επιτροπή και να της δώσουν τη δυνατότητα να δράσει αποτελεσματικότερα για την εδραίωση της ενιαίας αγοράς υπηρεσιών. Η έκθεση προβλέπεται να δημοσιευθεί στις 25 Μαρτίου στον ιστότοπο του ΕΕΣ.

 

https://www.eca.europa.eu/el/news/NEWS2026_03_NEWSLETTER_01